Chuyên gia chỉ ra điểm nghẽn về kinh tế đêm ở Huế

Ngày 6.11, Trường đại học Kinh tế, Đại học Huế chủ trì tổ chức hội thảo với chủ đề "Nghiên cứu các mô hình, giải pháp góp phần phát triển kinh tế đêm thành phố Huế". Sự kiện này nằm trong khuôn khổ đề án phát triển kinh tế đêm do UBND thành phố Huế phối hợp Trường đại học Kinh tế, Đại học Huế tổ chức nghiên cứu.

Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia, nhà quản lý và các bên liên quan nhằm tìm hướng đi chiến lược cho đô thị di sản phát triển kinh tế đêm.

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS-TS Trương Tấn Quân, Hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế, Đại học Huế, nhận định lợi thế cốt lõi của thành phố Huế không nằm ở các hoạt động giải trí cường độ cao, mà thuộc về khả năng chuyển hóa di sản, văn hóa, cảnh quan cùng con người thành những trải nghiệm có giá trị gia tăng lớn. 

Trên cơ sở đó, các nhóm nghiên cứu đã tổng hợp và đề xuất 4 mô hình có chức năng riêng biệt nhưng bổ trợ lẫn nhau, phù hợp với đặc thù kinh tế - xã hội của đô thị di sản.

Các mô hình này bao gồm: kinh tế đêm hoàng thành Huế với trải nghiệm di sản văn hóa cung đình có kiểm soát; kinh tế đêm ven sông lấy sông Hương làm trục cảnh quan chủ đạo; kinh tế đêm phố Tây tập trung vào ẩm thực, dịch vụ và giao lưu; kinh tế đêm sinh viên hướng đến tiêu dùng trẻ, sáng tạo và khởi nghiệp.

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Mục tiêu chiến lược là chuyển dịch tư duy từ điểm kinh tế đêm đơn lẻ sang mạng lưới kinh tế đêm toàn diện, từ việc chỉ tổ chức thêm hoạt động vào ban đêm sang xây dựng hệ sinh thái kinh tế đêm của đô thị Huế.

Những điểm nghẽn của kinh tế đêm tại Huế

Trong những năm qua, dù du lịch Huế đã ghi nhận sự tăng trưởng tích cực, tuy nhiên theo các chuyên gia tiềm năng kinh tế ban đêm của Huế vẫn chưa được khai thác tương xứng.

Theo PGS-TS Hoàng Trọng Hùng, Trưởng khoa Quản trị kinh doanh (Trường đại học Kinh tế, Đại học Huế), các sản phẩm và dịch vụ hiện còn phân tán, thiếu liên kết chặt chẽ. Những trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật và dịch vụ đặc trưng chưa hình thành được chuỗi giá trị đủ sức hấp dẫn để kéo dài thời gian lưu trú cũng như gia tăng mức chi tiêu của du khách.

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Dữ liệu từ việc khảo sát các bên liên quan như du khách, cư dân, sinh viên... kết hợp phỏng vấn sâu cơ quan, ban ngành và đối chiếu thực địa cho thấy sản phẩm du lịch đêm còn rất đơn điệu.

Đi sâu vào không gian di sản, phần trình bày của TS Phan Thị Thu Hương, Trưởng khoa Hệ thống thông tin kinh tế (Trường đại học Kinh tế, Đại học Huế), chỉ ra thực tế rằng phần lớn hoạt động du lịch tại hoàng thành Huế đều kết thúc ngay khi mặt trời lặn.

Các hoạt động đêm hiện tại mang tính rời rạc, chưa tạo thành một chuỗi hành trình trải nghiệm liên hoàn. Khu vực này thiếu vắng các sản phẩm văn hóa đêm đủ tầm thu hút nhóm khách lưu trú có khả năng chi trả cao, đồng thời giá trị di sản chưa được chuyển hóa mạnh mẽ thành các sản phẩm sáng tạo và thương mại chất lượng. Tiềm năng vốn có của hoàng thành Huế và vùng phụ cận vì thế chưa được khai thác tương xứng.

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Phân tích về không gian ven sông Hương, TS Trần Hà Uyên Thi, Phó trưởng khoa Phụ trách khoa Marketing và thương mại (Trường đại học Kinh tế, Đại học Huế), cho biết kinh tế đêm tại đây đang bị kìm hãm bởi 5 điểm nghẽn lớn. Bao gồm: không gian phát triển bị lệch về bờ nam trong khi các sông nhánh bị bỏ ngỏ; sản phẩm phụ thuộc hơn 70% vào dịch vụ ăn uống bình dân; hạ tầng bến bãi, bãi đỗ xe và nhà vệ sinh quá tải; thiếu một cơ quan điều phối chuyên trách; chuỗi giá trị còn lỏng lẻo khi cộng đồng chưa được chia sẻ lợi ích thỏa đáng.

Cụ thể, không gian bị đứt gãy khi bờ bắc trầm lắng và các hoạt động hầu như "đóng băng" sau 23 giờ. Dù an ninh và thái độ phục vụ được đánh giá rất tốt, dòng sông mới chỉ dừng lại ở mức độ cảnh quan khi chỉ có 28,6% khách từng xuống thuyền, 62,9% du khách rời đi trong vòng 2 giờ và 84,6% khoản chi tiêu dồn vào ăn uống. 

Đáng chú ý, du khách hoàn toàn sẵn sàng chi thêm tiền để sử dụng dịch vụ nhưng không có dịch vụ đủ hấp dẫn, chứng minh rằng điểm nghẽn nằm ở phía cung sản phẩm chứ không phải do khả năng chi trả của khách hàng.

Đề xuất các mô hình và giải pháp phát triển

Nhằm khắc phục những hạn chế và khơi thông nguồn lực, các chuyên gia đề xuất nhiều phương án phát triển đồng bộ cho từng khu vực.

Đối với di sản đêm hoàng thành Huế, TS Phan Thị Thu Hương đề xuất cần tổ chức hành trình khám phá cung đình qua nghệ thuật ánh sáng và kể chuyện lịch sử, kết hợp thưởng thức biểu diễn văn hóa nghệ thuật, ẩm thực cung đình chất lượng cao và trình diễn Nhã nhạc cung đình Huế.

ẢNH: LÊ ĐÌNH HOÀNG

Bên cạnh đó là các sự kiện cộng đồng như show thời trang di sản, cổ phục, áo dài truyền thống, múa cung đình, trải nghiệm nhạc cụ truyền thống; kết hợp với các không gian thưởng trà, nghệ thuật pha trà, bánh mứt vào buổi sáng.

Đối với không gian ven sông Hương, TS Trần Hà Uyên Thi đề xuất mô hình phân khu chi tiết với hạt nhân là cầu Tràng Tiền, địa điểm này dành cho trình diễn nghệ thuật và Media Art. Phân khu thứ 2 là tổ hợp chợ đêm kết hợp phố ẩm thực ở khu vực chợ Đông Ba và đường Chương Dương ven sông. Trong khi phân khu thứ 3 là hành lang thủy lộ di sản đi qua phố cổ Gia Hội, chùa Diệu Đế đến sông Ngự Hà.

Hệ thống sản phẩm được thiết kế đa dạng bao gồm sản phẩm biểu tượng như Trường Tiền night walk, du thuyền ca Huế thính phòng, ẩm thực và mua sắm với tỷ lệ hàng địa phương tối thiểu 60 - 70%, công nghiệp sáng tạo, nhóm sản phẩm bình minh gắn với lưu trú qua đêm. 

Nhóm nghiên cứu kiến nghị thành lập Ban quản lý điều phối, Hội đồng di sản sông Hương, phát triển theo PPP (hợp tác công - tư) và cơ chế một cửa.