Xuất phát từ cuộc thi "Ý tưởng khởi nghiệp Ra khơi 2026" do Trường ĐH Văn Lang tổ chức, nhóm sinh viên năm nhất đã đem đến một bất ngờ lớn cho hội đồng giám khảo. Nhận thấy Việt Nam có sản lượng xuất khẩu tôm lớn nhưng nguồn phế phẩm vỏ tôm lại bị bỏ phí, các bạn trẻ đã bắt tay vào hệ thống kiến thức và khai thác học liệu để tìm kiếm giải pháp. Bước ngoặt của dự án diễn ra khi có sự kết nối của ban tổ chức và cô Vũ Thị Quyền, đưa những mảnh ghép từ nhiều chuyên ngành khác nhau về chung một đội.
Dù đối mặt với không ít khó khăn về kinh phí và nguồn lực của đời sinh viên, nhóm vẫn quyết tâm lựa chọn vỏ tôm thẻ – nguyên liệu dễ tìm, giá thành hợp lý nhưng vẫn đảm bảo hàm lượng chitin cao nhất khi chưa nấu chín. Bằng sự đồng lòng, các bạn đã biến những đêm thức trắng trong phòng thí nghiệm thành quả ngọt khi chiết xuất thành công dung dịch nano chitosan để thấm vào lớp gạc lưới. Sáng kiến này đã xuất sắc vượt qua hàng chục đội thi trên cả nước để mang về giải nhì chung cuộc.
Nhóm sinh viên năm nhất cùng nghiên cứu và hoàn thiện giải pháp biến phế phẩm vỏ tôm thành băng gạc y tế thân thiện môi trường
Ảnh: Đoàn Linh
Bước đột phá từ quy trình thủ công đến kiểm nghiệm nghiêm ngặt
Để tạo ra một miếng gạc y tế an toàn, quy trình xử lý vỏ tôm đòi hỏi sự tỉ mỉ tuyệt đối. Nhóm phải thực hiện các bước sơ chế hoàn toàn thủ công, rửa sạch nhiều lần để loại bỏ hoàn toàn thịt tôm, chất béo và các màng dính nhằm triệt tiêu nguy cơ gây dị ứng cho người sử dụng. Vỏ tôm sau đó được sấy khô, xay nhuyễn và xử lý hóa chất để loại bỏ protein siêu nhỏ.
Sau khi có được dung dịch chitosan hoàn chỉnh, nhóm thử nghiệm gắt gao qua hai phương pháp: đo lường hàm lượng sát khuẩn và đánh giá độ an toàn trên da. Đáng chú ý, để khẳng định tính hiệu quả, các thành viên đã tự mình thử nghiệm trực tiếp trên các vùng da nhạy cảm như tay, chân và mặt. Kết quả cho thấy vết thương khô nhanh chỉ sau 15 đến 30 phút, khi tháo gạc ra không hề gây đau rát hay bóc tách mảng da mới hình thành. Nghiên cứu mở rộng trên nhiều nhóm tuổi từ trẻ em đến người trưởng thành cũng cho thấy hiệu suất sát khuẩn và phục hồi vượt trội như nhau.
Sinh viên Trịnh Gia Huy thử nghiệm dung dịch nano chitosan từ vỏ tôm trong phòng thí nghiệm
Ảnh: Đoàn Linh
Giải pháp y tế xanh tối ưu chi phí và hướng đi tương lai
Dưới góc nhìn chuyên môn, PGS.TS Nguyễn Minh Hiệp (Phó trưởng khoa Công nghệ ứng dụng, trường ĐH Văn Lang) đánh giá cao cách tiếp cận thông minh của nhóm. Thay vì phải sử dụng các thiết bị hiện đại, đắt đỏ với năng suất thấp để dệt băng gạc chitosan dạng lưới, việc nhóm cải tiến bằng cách thấm nano chitosan vào lớp gạc thông thường đã khắc phục triệt để các hạn chế về mặt công nghệ và chi phí. Bản chất mang điện tích dương của polymer sinh học này giúp thu hút tiểu cầu, hồng cầu và kích hoạt cơ chế cầm máu tự nhiên của cơ thể vô cùng hiệu quả.
Dù chặng đường phía trước còn cần thêm các nghiên cứu sâu hơn về độ deacetyl, ảnh hưởng của khối lượng phân tử hay quy trình tiệt trùng tối ưu, sản phẩm gạc sinh học này vẫn là một bước đi tiên phong đầy triển vọng. Nó không chỉ mở ra giải pháp y tế xanh bảo vệ sức khỏe con người mà còn nâng cao giá trị cho chuỗi phế phẩm thủy sản Việt Nam.
Bình luận (0)