Điều kiện triển khai kiểm tra định kỳ trên máy tính

Rà soát cơ sở vật chất, bồi dưỡng giáo viên

Để chuẩn bị cho việc tổ chức kiểm tra định kỳ trên máy tính, các trường THPT tại TP.HCM đang rà soát cơ sở vật chất, xây dựng ngân hàng câu hỏi, bồi dưỡng giáo viên (GV) và từng bước giúp học sinh (HS) làm quen với hình thức làm bài mới.

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Bà Nguyễn Thị Kim Huệ, Hiệu trưởng Trường THPT Bình Tân (P.Bình Tân, TP.HCM), thông tin trường đang rà soát hạ tầng, gồm phòng tin học, trang thiết bị, số lượng máy tính và các phần mềm đang sử dụng. Trên cơ sở điều kiện hiện có, trường xây dựng kế hoạch trang bị thêm máy tính, thiết bị phục vụ ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá.

Trường triển khai các ứng dụng học tập, khảo sát và đánh giá kết quả học tập của HS qua internet; xây dựng kho học liệu trực tuyến, bài giảng e-learning phục vụ HS tự học, tự bồi dưỡng. Trường tiếp tục bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học cho GV. Tính đến tháng 6.2026, 100% GV của trường đã hoàn thành các khóa đào tạo chuyển đổi số mức nâng cao.

Ông Phạm Phương Bình, Hiệu trưởng Trường THPT Hà Huy Tập (P.Dĩ An, TP.HCM), cho biết nhà trường đã chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho GV, HS từ lớp 10. Trong đó, tập trung đổi mới tổ chức dạy học, kiểm tra, đánh giá; tập huấn đội ngũ GV; tăng cường bồi dưỡng năng lực số cho HS; xây dựng ngân hàng câu hỏi; đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin. Nhà trường cũng chuẩn bị các phương án tổ chức kiểm tra, thi thử trên máy tính ở cấp trường để HS làm quen.

Ông Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng Trường THPT Ernst Thalmann (P.Bến Thành, TP.HCM), cho hay thực tế, một số GV đã tổ chức kiểm tra HS trên máy tính, điện thoại thông minh và máy tính bảng thông qua hệ thống LMS360. Qua đó, ông Khương nhận thấy chất lượng thiết bị và đường truyền ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình làm bài. Vì vậy, khi tổ chức, GV cần chuẩn bị phương án dự phòng; nếu thiết bị hoặc kết nối gặp sự cố, phải ghi nhận và bố trí kiểm tra lại hoặc chuyển sang bài giấy với yêu cầu tương đương, bảo đảm quyền lợi HS.

Do số lượng máy còn hạn chế, chưa thể đáp ứng kiểm tra đồng loạt nên theo ông Khương, chỉ mở rộng thi trên máy tính khi điều kiện thực tế phù hợp, lấy chất lượng đánh giá và sự công bằng cho HS làm ưu tiên.

Máy móc, cơ sở hạ tầng chỉ là điều kiện cần

Cô giáo Nguyễn Thu Hương, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (P.Hoàn Kiếm, Hà Nội), cho biết trường hiện có 3 phòng máy, mỗi phòng 50 máy hiện đại, nên về hạ tầng là hoàn toàn đủ điều kiện đáp ứng kiểm tra định kỳ trên máy tính.

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Hiệu trưởng một trường THPT ở Hà Nội cho hay mặc dù năm 2025 nhà trường được chọn thử nghiệm thi tốt nghiệp THPT trên máy tính vì có điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất nhưng để tổ chức kiểm tra học kỳ chính thức trên máy tính thì còn phải chờ hướng dẫn.

Theo lãnh đạo các trường, máy móc, cơ sở hạ tầng chỉ là điều kiện cần. Để chuyển sang kiểm tra trên máy tính cần hướng dẫn cụ thể kèm theo từ cấp bộ, cấp sở để các trường có căn cứ thực hiện. Trong đó, quan trọng là cách thức ra đề thế nào để phù hợp tính bảo mật và cách làm bài trên máy tính.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng việc giao cho sở GD-ĐT ra đề kiểm tra chung với HS các lớp cuối cấp cũng là một giải pháp đồng bộ để có thể thực hiện việc kiểm tra trên máy tính.

Nói về việc thi cử, kiểm tra trên máy tính, đại diện sở GD-ĐT Hà Nội chia sẻ cần có thí điểm trước khi thực hiện. Nếu kết quả thí điểm đáp ứng yêu cầu, có thể tiếp tục mở rộng dần về phạm vi, số môn và phương thức tổ chức. Cùng với đó là chuẩn bị hạ tầng, cơ sở vật chất, quy trình nghiệp vụ, đội ngũ cán bộ và từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu, ngân hàng đề đủ lớn, bảo đảm chất lượng. Nghĩa là có thử nghiệm, đánh giá rủi ro, kiểm tra độ an toàn và chỉ triển khai đại trà khi các điều kiện đã đáp ứng. Không thể thay đổi một phương thức chỉ bằng một bước.

Trước đó, TP.Hà Nội giao sở GD-ĐT nghiên cứu thay đổi hình thức thi vào lớp 10 trên máy tính. Thông tin này lập tức gây xôn xao và cả lo lắng, đặc biệt là với HS và phụ huynh. Sau đó, ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, lên tiếng khẳng định TP chưa ấn định thời điểm tổ chức thi lớp 10 trên máy tính. Theo ông Tuấn, việc xây dựng đề án tuyển sinh lớp 10 trên máy tính là một trong những nội dung đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin được nêu trong Chương trình hành động số 05 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội nhằm thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị.

Theo ông Tuấn, năm 2027 sẽ bắt tay xây dựng phương án để thay đổi cách tuyển sinh trong những năm tới, chứ chưa ấn định năm nào sẽ áp dụng. Việc này phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cơ sở vật chất, máy tính, phần mềm, hệ thống ngân hàng câu hỏi, phương án thử nghiệm. Đặc biệt, HS cũng phải được làm quen, chuẩn bị về mặt tinh thần.

ảnh: Nhật Thịnh

Chuẩn bị phương án dự phòng, đảm bảo công bằng cho HS

Phụ huynh đón nhận thông tin thi định kỳ trên máy tính khá dè dặt và nhiều lo ngại. "Không biết phòng máy tính của các trường có đáp ứng được nhu cầu này không chứ mình thấy phòng máy của trường con mình học tin học còn không thể thực hành, con bảo máy không chạy nổi. Tuần nào có tiết thực hành con cũng xin mình mang điện thoại hoặc máy tính theo. Nếu vậy mà thi giữa và cuối kỳ trên máy thì sao thực hiện được?", một phụ huynh tại Hà Nội chia sẻ.

Bên cạnh đó là một loạt nỗi lo khác về khả năng thành thạo của từng HS về sử dụng máy tính để làm bài.

Một HS lớp 10 Trường THPT Trung Văn (Hà Nội) chia sẻ em sử dụng máy tính chưa thành thạo, thao tác đơn giản như gõ văn bản trên máy tính cũng còn rất chậm. Nếu kiểm tra đồng loạt trên máy tính, HS này mong muốn nhà trường có đánh giá không chỉ về máy móc mà khả năng đáp ứng của các trường và cần có thời gian để HS tập dượt, làm quen, chuẩn bị kỹ năng làm bài trên máy trước khi áp dụng chính thức.

Trước đó, khi quy định này còn là dự thảo, nhiều địa phương như TP.HCM, Sơn La và các viện nghiên cứu đề nghị Bộ GD-ĐT ban hành khung tiêu chuẩn kỹ thuật tối thiểu (băng thông, thiết bị, phần mềm, bảo mật), đồng thời định lượng rõ khái niệm "sự cố kỹ thuật" (mất điện diện rộng, lỗi mạng, nghẽn hệ thống) và thẩm quyền xử lý. Bộ GD-ĐT cho biết đã tiếp thu ý kiến đề xuất giao thẩm quyền cho hiệu trưởng nhà trường chủ động quyết định cho HS kiểm tra lại hoặc chuyển sang hình thức làm bài trên giấy trong thời hạn 7 ngày làm việc.

Về tình huống này, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, nói thêm trước khi thực hiện, nhà trường phải thông báo hình thức kiểm tra và yêu cầu kỹ thuật đến HS, phụ huynh; đồng thời chuẩn bị phương án dự phòng và thông báo trước cho HS. Trường hợp sự cố kỹ thuật phải chuyển sang kiểm tra trên giấy thì đề kiểm tra phải tương đương về nội dung, mức độ yêu cầu, bảo đảm quyền lợi HS và tính khách quan, trung thực của kết quả.

Do còn nhiều điều kiện chuẩn bị, ghi nhận của PV Thanh Niên cho thấy đến thời điểm này các sở GD-ĐT đều khá thận trọng khi nói về kế hoạch cho kiểm tra học kỳ trên máy tính với các trường trên địa bàn. Hầu như chưa có địa phương nào ban hành hướng dẫn hay định hướng cụ thể.

Tại TP.HCM, theo Phó giám đốc Sở GD-ĐT, sau khi Bộ ban hành thông tư, Sở đang họp bàn với các phòng, ban chuyên môn để chính thức hướng dẫn các cơ sở giáo dục thực hiện từ ngày 1.12.