Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM kiến nghị giáo dục cần ổn định theo chu kỳ 5 năm

Thiếu giáo viên, phòng học sau sắp xếp

Ngày 9.11, Đoàn giám sát số 401 của Ban Bí thư Trung ương Đảng đã có chương trình làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP.HCM về triển khai thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD-ĐT.

Báo cáo của Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP.HCM nêu những khó khăn về trường lớp, đội ngũ và điều kiện thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Bên cạnh nhu cầu bổ sung hàng ngàn giáo viên, phòng học, lãnh đạo thành phố và ngành giáo dục đề cập yêu cầu điều phối đội ngũ, tháo gỡ vướng mắc khi thực hiện chương trình và ổn định hệ thống giáo dục phổ thông.

ẢNH: BÍCH THANH

Tại buổi làm việc, bà Nguyễn Thanh Xuân, Phó bí thư Đảng ủy UBND TP.HCM, thông tin TP thiếu 8.185 giáo viên so với định mức, gồm 2.383 giáo viên tiểu học, 3.480 giáo viên THCS và 2.322 giáo viên THPT. Đồng thời, thành phố thừa cục bộ 1.416 giáo viên, cho thấy sự mất cân đối giữa môn học, cấp học và địa bàn.

Nguồn tuyển các môn đặc thù còn hạn chế, trong khi phần lớn giáo viên dạy môn tích hợp được đào tạo đơn môn. Qua hai đợt tuyển dụng năm học 2025–2026, có 4.598 người trúng tuyển. Năm học 2026–2027, thành phố dự kiến tuyển 6.789 viên chức ngành giáo dục, thực hiện trong tháng 11 và tháng 12.2026.

Tuy nhiên, việc giữ chân đội ngũ vẫn gặp khó khăn. Năm học 2025–2026, toàn thành phố có 1.427 giáo viên chuyển việc, nghỉ việc; từ đầu năm học 2026–2027 đến thời điểm báo cáo, có thêm 576 người.

Báo cáo xác định thu nhập của một bộ phận giáo viên chưa tương xứng với chi phí sinh hoạt đô thị. Việc thay đổi địa điểm, điều kiện công tác sau sắp xếp cũng ảnh hưởng đến đời sống, tâm lý đội ngũ.

Về trường lớp, đến hết tháng 9.2026, thành phố đạt bình quân 280 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi đi học, chưa đạt chỉ tiêu 300 phòng. Có 78/168 xã, phường, đặc khu chưa đạt chỉ tiêu này.

Tính theo nhu cầu từng cấp học, địa bàn và không bù trừ, thành phố cần bổ sung 17.483 phòng học đến năm 2030. Tỷ lệ đáp ứng thiết bị dạy học tối thiểu phục vụ Chương trình giáo dục phổ thông 2018 mới đạt khoảng 65%.

ẢNH: BÍCH THANH

Thiếu giáo viên xuất phát từ việc thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018

Báo cáo với Đoàn giám sát, ông Nguyễn Tấn Phát, Thành ủy viên, Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, nói rằng việc tổ chức dạy học, phân bổ giáo viên và tổ chức lớp học đều xuất phát từ Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Vì vậy, câu chuyện thiếu giáo viên hiện nay cũng xuất phát từ việc thực hiện chương trình.

Ở TP.HCM, nếu tính theo định mức giáo viên tiểu học dạy 23 tiết/tuần, THCS 19 tiết/tuần và THPT 17 tiết/tuần, với việc thực hiện cấu trúc tổ hợp như vậy, thành phố vẫn còn thừa khoảng 1.400 giáo viên.

"Bộ đang có dự thảo thông tư điều chỉnh tăng thêm tiết dạy. Tính lại theo dự thảo thì chúng tôi không còn thừa giáo viên, nhưng vẫn thiếu ở một số môn như tin học, ngoại ngữ, mỹ thuật", ông Phát nói.

Ông lý giải tình trạng khó tuyển ở những môn này có nguyên nhân từ cơ chế thị trường. Người tốt nghiệp các ngành tương ứng, làm việc ngoài lĩnh vực giáo dục có thu nhập cao hơn. Hướng giải quyết của thành phố là căn cứ quyền hạn và nghị định để tăng cường, điều phối giáo viên, giải quyết tình trạng thừa, thiếu.

Về sách giáo khoa, ông Phát cho rằng cần tổ chức thêm các hội thảo khoa học với sự tham gia của giáo viên, chuyên gia giáo dục và cán bộ quản lý. Qua đó, ngành có thêm tư liệu, thông tin, tổng hợp ý kiến để đánh giá đầy đủ và báo cáo chính xác với đoàn giám sát. Ông Phát cũng cho hay sau đợt giám sát, ngành sẽ tổ chức các hội thảo này.

Cần ổn định chương trình, bộ sách và việc tổ chức, quản lý 

Kiến nghị được ông Phát nhấn mạnh là sự ổn định trong hệ thống giáo dục quốc dân, quan trọng nhất là giáo dục phổ thông.

"Tôi thấy có quá nhiều thay đổi về thông tư. Mỗi thông tư là một sự thay đổi về tổ chức bộ máy, chương trình, phương thức tuyển sinh. Năm nào cũng thay đổi đòi cả hệ thống vận hành trong việc thích nghi", ông Phát chia sẻ.

Theo ông Phát, hằng năm, thậm chí vài tháng, ngành lại tiếp nhận những thay đổi. Việc này tác động lớn đến tâm lý, khiến giáo viên phải liên tục ứng phó. Vì vậy, ông kiến nghị đoàn giám sát, T.Ư và Bộ GD-ĐT có chỉ đạo giữ sự ổn định theo chu kỳ 5 năm, theo nhiệm kỳ.

Ông Phát cho biết TP.HCM rất ủng hộ giáo dục, dành kinh phí lớn theo quy định, bảo đảm 20% chi thường xuyên. Từ Thường trực Thành ủy đến Thường trực UBND thành phố đều có chỉ đạo hằng tuần. Tuy nhiên, với khoảng 2,5–2,6 triệu học sinh và quy mô giáo dục đa dạng, mỗi lần thay đổi thông tư, quy định đều tạo sự lo lắng bởi cả hệ thống phải chuyển đổi rất mạnh.

"Giáo dục phổ thông là nền tảng quan trọng nhất. Chúng ta cần chương trình ổn định, bộ sách ổn định và việc tổ chức, quản lý ổn định", ông Phát nhấn mạnh.

ẢNH: BÍCH THANH

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Nguyễn Văn Chiến, Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương đề nghị, để đánh giá toàn diện và góp ý sát sườn hơn đối với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đề nghị ngành giáo dục cần "đóng nhiều vai". Cụ thể, ngoài vai trò là cơ quan quản lý, Sở GD-ĐT TP.HCM cần lấy ý kiến đội ngũ thầy, cô giáo - những người trực tiếp triển khai giảng dạy đồng thời lắng nghe ý kiến của học sinh và phụ huynh về chương trình, sách giáo khoa...

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến, đề xuất của các địa phương, đoàn công tác sẽ có đánh giá toàn diện hơn về Chương trình giáo dục phổ thông 2018, những vấn đề còn tồn tại, cần đề xuất cơ chế chính sách gì để vận hành hiệu quả hơn. Kết quả giám sát là cơ sở để Bộ Chính trị, Ban Bí thư xác định các chủ trương, chính sách đối với giáo dục phổ thông trong giai đoạn tới.