Báo cáo mới của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) cảnh báo chi phí thực hiện kế hoạch đóng tàu năm 2027 của hải quân Mỹ cao hơn đáng kể so với dự toán, đặc biệt sau khi lực lượng này quyết định đưa vào chương trình đóng 15 thiết giáp hạm thuộc lớp tàu mang tên Tổng thống Donald Trump.

Tàu sân bay USS George Washington của hải quân Mỹ đã rời khu vực Trung Đông vào giữa tháng 11 sau khoảng 3 tháng hoạt động
ẢNH: AP
Theo The Guardian ngày 21.11, hải quân Mỹ đặt mục tiêu mở rộng hạm đội từ 286 lên 381 tàu chiến trong 30 năm tới. Tuy nhiên, CBO đánh giá một số thiết kế phức tạp hơn dự kiến, trong khi nhiều dự toán trước đây thấp hơn thực tế.
Theo CBO, chi phí đóng tàu bình quân có thể lên tới 54 tỉ USD mỗi năm trong 3 thập niên tới, tính theo giá năm 2026, cao hơn khoảng 18% so với ước tính của hải quân Mỹ.
Phần lớn chi phí tăng thêm trong kế hoạch năm 2027 liên quan quyết định đóng 15 thiết giáp hạm cỡ lớn, trang bị hỏa lực mạnh. CBO cho rằng việc tập trung sức mạnh vào số ít chiến hạm đắt đỏ đi ngược mục tiêu phân bổ hỏa lực trên nhiều tàu chiến, qua đó giảm rủi ro khi tác chiến.
Ông Trump từng tuyên bố các "tàu chiến lớp Trump" sẽ mạnh gấp 100 lần những chiến hạm trước đây và khiến đối thủ Mỹ phải e dè. Tuy nhiên, các nghị sĩ Thượng viện Mỹ trong tuần qua đã đề xuất loại bỏ khoản 1 tỉ USD mà hải quân Mỹ yêu cầu để chuẩn bị mua sắm loại tàu này trong năm tài chính hiện tại.
Hạm đội Mỹ bị quá tải
Áp lực ngân sách xuất hiện khi hải quân Mỹ phải duy trì hoạt động cường độ cao tại Trung Đông. Trong phiên điều trần tại Thượng viện tuần này, quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao thừa nhận xung đột Iran đang gây sức ép lớn lên năng lực của hạm đội. "Tôi biết cuộc xung đột này đang gây áp lực lớn lên hải quân của chúng ta", ông nói trước các thượng nghị sĩ.
Theo The Guardian, các đợt triển khai tàu chiến Mỹ kể từ khi xung đột Iran bùng phát đã kéo dài tới 10 - 11 tháng, vượt xa thời hạn thông thường khoảng 7 tháng. Một số tàu phải hoạt động liên tục hơn 300 ngày, khiến kế hoạch bảo trì, sửa chữa và luân chuyển thủy thủ đoàn bị ảnh hưởng.
Việc tàu sân bay USS George Washington trở lại khu vực Thái Bình Dương trong tuần này cũng chấm dứt giai đoạn khoảng 3 tháng Mỹ không duy trì nhóm tác chiến tàu sân bay tại khu vực này, trong bối cảnh lực lượng được ưu tiên cho Trung Đông.
Dù triển khai nguồn lực lớn, Mỹ vẫn gặp nhiều thách thức trong việc bảo đảm an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz. Theo Cơ quan Điều hành thương mại hàng hải Anh (UKMTO), lưu lượng tàu thuyền qua tuyến đường chiến lược này vẫn thấp hơn khoảng 65% so với trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran ngày 28.2.
Giáo sư Kevin Rowlands thuộc Viện Nghiên cứu quân sự Hoàng gia Anh (RUSI-Anh) nhận định tình trạng quá tải của hải quân Mỹ hiện "nghiêm trọng nhưng vẫn có thể kiểm soát được". Tuy nhiên, nếu xung đột kéo dài, những đợt triển khai vượt thời hạn sẽ để lại hệ quả dây chuyền đối với công tác bảo dưỡng và nhân lực.
Ông giải thích để duy trì một tàu thường trực trên biển, hải quân thường cần 3 tàu gồm: một chiếc đang làm nhiệm vụ, một chiếc chuẩn bị thay thế và chiếc còn lại bảo dưỡng. Vì vậy, việc điều động thêm lực lượng đến Trung Đông có thể làm xáo trộn kế hoạch triển khai ở những khu vực khác.
Bài toán này càng phức tạp khi Mỹ phải duy trì cam kết an ninh với NATO, các đồng minh tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và chương trình hợp tác tàu ngầm AUKUS, trong lúc năng lực đóng tàu của các đối thủ tiếp tục gia tăng."Mỹ gần như có thể xoay xở được nhưng không còn chút năng lực dự phòng nào. Đó là lý do tại sao một sự cố nhỏ cũng có tác động tiêu cực đến lực lượng trên toàn cầu. Về bản chất, đó chính là sự quá tải", theo ông Rowlands.










Bình luận (0)