Kiếm tiền tốt, sống vui và không bỏ quên tương lai

Sống vừa đủ không có nghĩa là ngừng phát triển

Ở tuổi 24, Nguyễn Thị Thu Thùy (ngụ P.Hưng Đạo, TP.Hà Nội) từng có công việc mang lại thu nhập gần 20 triệu đồng mỗi tháng. Làm kinh doanh và giám sát công trình trong lĩnh vực nội thất, cô thường xuyên phải có mặt tại công trường, phối hợp với kỹ thuật, công nhân và xử lý yêu cầu của khách hàng.

ẢNH: NGUYỄN QUỲNH

Mức thu nhập tốt đi cùng lịch làm việc kéo dài. Có những ngày, Thùy phải xử lý công việc đến khuya, điện thoại liên tục đổ chuông, thậm chí có cuộc gọi lúc nửa đêm. Sau một thời gian, cô quyết định chuyển sang làm kế toán, chấp nhận thu nhập giảm khoảng một nửa để chủ động hơn với thời gian.

Thùy có thêm thời gian dành cho gia đình, gặp gỡ bạn bè và đi du lịch. Những hoạt động từng phải gác lại vì công việc nay trở thành một phần trong đời sống thường ngày. "Nếu không thể yêu công việc thì ít nhất cũng không nên sợ nó", cô chia sẻ.

Phạm Lan Nhi (24 tuổi, ngụ P.Tân Bình, TP.HCM) cũng quyết định thay đổi sau thời gian làm việc với cường độ cao. Từng làm công việc tay chân rồi chuyển sang kế toán bán hàng, có giai đoạn cô làm từ sáng đến khuya, với thu nhập khoảng 8 - 9 triệu đồng mỗi tháng. "Sau khi duy trì công việc từ 7 giờ sáng đến 22 giờ đêm thì mình nhận ra sức khỏe của bản thân bị giảm sút nghiêm trọng", cô kể.

Nhi nghỉ việc, tìm công việc có thời gian sinh hoạt lành mạnh hơn. Thu nhập mới thấp hơn khoảng 1 - 2 triệu đồng mỗi tháng, nhưng cô có thể học ngoại ngữ, tham gia workshop, các khóa học ngắn hạn và đi du lịch. Cô cũng không đặt lựa chọn của mình trong sự so sánh với bạn bè.

Nếu Thùy và Nhi giảm cường độ công việc để có thêm thời gian sống, thì Nguyễn Thị Hương Ly (24 tuổi, ngụ P.Đống Đa, TP.Hà Nội) lại dành thời gian cho mục tiêu dài hạn. Từng làm tiếp thị nội dung trên TikTok sau khi tốt nghiệp, cô chuyển sang công việc văn phòng. Thu nhập hiện tại tăng khoảng 30% so với trước, nhưng cô cho rằng mình có thể kiếm nhiều hơn nếu dành toàn bộ thời gian cho công việc hoặc nhận thêm việc ngoài.

Thay vì tối đa hóa thu nhập, Ly lựa chọn học văn bằng 2 ngành ngôn ngữ tại Trường ĐH Hà Nội. Việc vừa làm vừa học khiến cô phải sắp xếp thời gian, chấp nhận bỏ qua một số cơ hội tăng thêm thu nhập. Ly vẫn làm việc có trách nhiệm nhưng không mang công việc về nhà hay để công việc lấn át việc học. Áp lực vừa làm vừa học vẫn hiện hữu, nhưng đó là áp lực gắn với mục tiêu cô chủ động lựa chọn.

Cân bằng hiện tại, không bỏ quên tương lai

Theo thạc sĩ Võ Minh Thành, giảng viên Khoa Tâm lý học, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, lựa chọn công việc vừa đủ để có thêm thời gian sống phản ánh sự thay đổi trong quan niệm về công việc, thành công và chất lượng sống của một bộ phận người trẻ.

ẢNH: NGUYỄN QUỲNH

Nếu trước đây công việc tốt thường được đánh giá qua mức lương, vị trí hay cơ hội thăng tiến, thì hiện nay người lao động còn quan tâm đến thời gian dành cho gia đình, sức khỏe và sở thích cá nhân.

Theo ông Thành, công việc thu nhập cao nhưng khiến người lao động mất quyền chủ động, thiếu thời gian duy trì các mối quan hệ hoặc không cảm nhận được ý nghĩa có thể chưa đáp ứng đầy đủ những nhu cầu này.

Ông Thành cho rằng áp lực công việc, nguy cơ kiệt sức và sự so sánh trên mạng xã hội cũng khiến người trẻ nhìn lại cách sử dụng thời gian. Khi liên tục nhìn thấy bạn bè mua nhà, mua xe hay thăng tiến, một số người có thể cảm thấy mình đang tụt lại phía sau.

Ông Thành lưu ý giảm thu nhập cũng có thể kéo theo căng thẳng tài chính. Người trẻ cần cân nhắc khả năng duy trì lựa chọn trong dài hạn, thay vì chỉ nhìn vào cảm giác dễ chịu trước mắt.

Ở góc độ thị trường lao động, ông Trần Anh Tuấn, Phó chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM, cho rằng sự thay đổi trong quan niệm về công việc cũng đặt ra yêu cầu mới với doanh nghiệp về môi trường làm việc, chính sách nhân sự và cách đánh giá người lao động.

Theo ông Tuấn, thu nhập thấp hơn không nhất thiết là bất lợi nếu người lao động có kế hoạch tài chính và vẫn duy trì, phát triển năng lực nghề nghiệp. Ngược lại, nếu chỉ ưu tiên sự thoải mái trước mắt mà không học thêm kỹ năng, không có cơ hội nâng cao năng lực, lựa chọn đó có thể hạn chế khả năng cạnh tranh về lâu dài.

Bên cạnh thu nhập đủ đáp ứng nhu cầu cơ bản và có khoản dự phòng, người trẻ cần cân nhắc môi trường làm việc lành mạnh, cơ hội học tập và triển vọng nghề nghiệp trong 3 - 5 năm tới.

"Vấn đề không phải là chọn lương cao hay lương thấp, mà là phải bảo đảm sự cân bằng giữa chất lượng cuộc sống hiện tại và năng lực tạo thu nhập trong tương lai", ông Tuấn nhận định.

Cân bằng cuộc sống không đồng nghĩa với giảm khát vọng nghề nghiệp; thu nhập vừa đủ cũng không có nghĩa là chấp nhận đứng yên. Người trẻ cần tìm được điểm cân bằng giữa mức sống hiện tại, sức khỏe tinh thần và khả năng phát triển nghề nghiệp trong tương lai.