Loạt siêu dự án thúc đẩy tăng trưởng về đích

Loạt đại dự án ngàn tỉ bứt tốc

Rạng sáng qua 16.10, khối kết cấu cầu vòm thép cùng hệ khung đỡ nặng 3.400 tấn của cầu đi bộ qua sông Sài Gòn đã được hạ thủy thành công xuống sà lan chuyên dụng tại cảng Đông Xuyên (P.Rạch Dừa, TP.HCM), mở đường cho hành trình vượt biển tiến về trung tâm TP. Hành trình di chuyển đường thủy 124 km để hướng về Bến Bạch Đằng chuẩn bị cho ngày hợp long 21.10 đang tiến rất gần. Sau hơn 1 năm thi công với nhiều công đoạn kỹ thuật phức tạp, cây cầu đi bộ đang tiến sát về đích. Mỗi bước tiến của công trình đánh dấu hình ảnh biểu trưng đầy sức sống cho năng lực thi công và sự bứt phá tốc độ của các doanh nghiệp (DN) trong nước. Công trình có tổng mức đầu tư gần 1.000 tỉ đồng, kết nối lõi trung tâm TP với Khu đô thị mới Thủ Thiêm, được tài trợ và triển khai bởi sự phối hợp giữa DN nội địa lớn (Nutifood) cùng năng lực chế tạo cơ khí công nghệ cao của Tập đoàn Đại Dũng. Khi đưa vào khai thác cuối năm nay, cây cầu không chỉ mở ra không gian văn hóa - du lịch kết nối hai bờ sông Sài Gòn mà còn chứng minh DN Việt hoàn toàn đủ sức gánh vác những công trình đòi hỏi thẩm mỹ, kỹ thuật và tiến độ khắt khe nhất.

ẢNH: NĐT

Cũng trong những tháng cuối cùng của năm đầu tiên đất nước bước vào kỷ nguyên mới, không khí "vượt nắng, thắng mưa" chạy đua với thời gian đang phủ khắp các đại công trường từ Nam ra Bắc. Nổi bật nhất trong cuộc đua tốc độ này là Tập đoàn Sun Group với "chiến dịch" tổng lực phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC 2027 tại Phú Quốc. Dưới áp lực khắc nghiệt của thời tiết mùa mưa và yêu cầu tiến độ ngặt nghèo, Sun Group đã biến Đảo Ngọc thành một đại công trường không ngủ. Tại dự án nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc (vốn đầu tư 22.000 tỉ đồng), kết cấu thô Nhà ga T2 quy mô

387.000 m² đã được hoàn thành thần tốc chỉ sau 6 - 7 tháng thi công - nhịp độ kỷ lục khi sản lượng bê tông đổ ra mỗi ngày đạt mốc 3.000 m³. Trên toàn tuyến công trường, từ Tổ hợp Trung tâm hội nghị và triển lãm APEC (21.860 tỉ đồng), Nhà biểu diễn đa năng 4.000 chỗ ngồi, Đại lộ APEC, tuyến tàu điện nhẹ LRT (9.000 tỉ đồng) đến Nhà máy suất ăn hàng không (2.400 tỉ đồng), hơn 12.000 kỹ sư, công nhân cùng hệ thống máy móc hiện đại đang vận hành liên tục 24/7. Không dừng lại ở "chiến trường" Phú Quốc, Sun Group còn khẳng định vai trò "sếu đầu đàn" trong chiến lược chỉnh trang và tái thiết đô thị quy mô chưa từng có tại Hà Nội, TP.HCM...

Cũng nổi bật với hàng loạt đại dự án đã được triển khai như đại đô thị Vinhomes Sài Gòn Park có quy mô 1.080 ha, với tổng vốn đầu tư 59.000 tỉ đồng tại Hóc Môn (TP.HCM), Vinhomes Green Paradise (Cần Giờ, TP.HCM), Vinhomes Global Gate Hạ Long (Quảng Ninh)... thì mới đây vào ngày 15.10, Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội và Liên danh tổng thầu Công ty CP Vinhomes - Công ty CP đầu tư và xây dựng SGC đã ký kết hợp đồng triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14, tổng mức đầu tư lên đến gần 900.000 tỉ đồng theo hình thức chìa khóa trao tay. 

Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong lộ trình phát triển mạng lưới đường sắt đô thị Hà Nội, đồng thời thể hiện cam kết và nỗ lực cống hiến của Tập đoàn Vingroup và các công ty thành viên đối với sự phát triển chung của thủ đô. Hay cuối tháng 9, Tập đoàn Vingroup chính thức khởi công Bệnh viện đa khoa Quốc tế Vinmec Cần Giờ tại siêu đô thị biển Vinhomes Green Paradise. Với sự đồng hành chiến lược của Cleveland Clinic - một trong những hệ thống y tế hàn lâm hàng đầu thế giới, Vinmec Cần Giờ được định vị trở thành điểm đến du lịch y tế kết hợp điều trị chuyên sâu, phục hồi sức khỏe và nghỉ dưỡng đẳng cấp hàng đầu châu lục. Vinmec Cần Giờ dự kiến khai trương vào tháng 12.2027, trên tổng diện tích 7,4 ha, quy mô 500 giường bệnh, công suất phục vụ khoảng 500.000 lượt khám mỗi năm...

Tương tự, trên công trường siêu dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, dưới sự điều phối của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), hàng ngàn kỹ sư, công nhân cùng hệ thống thiết bị hiện đại từ các nhà thầu lớn như Vinaconex, CC1, Đèo Cả... đang miệt mài thi công 3 ca 4 kíp. Từ hình hài nhà ga hành khách hình bông sen đến hệ thống đường cất hạ cánh và giao thông kết nối T1, T2, mục tiêu hoàn thành toàn bộ công trình vào tháng 12 hứa hẹn tạo cú hích kích cầu vận tải, thương mại cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía nam ngay khi đi vào vận hành. 

Trong khi đó, Tập đoàn THACO thông qua Công ty CP đầu tư địa ốc Đại Quang Minh cũng đang khẳng định vai trò trụ cột trong việc phát triển hạ tầng giao thông kết nối liên vùng phía nam khi chuẩn bị khởi công dự án metro kết nối Thủ Thiêm - Long Thành, dự kiến vào tháng 12. Siêu dự án này có tổng mức đầu tư sơ bộ lên tới khoảng 175.714 tỉ đồng theo hình thức đối tác công tư (PPP), kéo dài 48 km chạy song song hành lang cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây từ ga trung tâm Thủ Thiêm đến trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Long Thành, là đoạn tiếp nối metro Bến Thành - Thủ Thiêm mà THACO đã khởi công hồi tháng 4...

Không chỉ thế, nhiều tỉnh thành cũng lên kế hoạch sẽ khởi động hàng loạt dự án lớn trong quý 4/2026 như TP.HCM dự kiến khởi công 9 công trình, dự án hạ tầng trọng điểm gồm cầu Thủ Thiêm 4, Cần Giờ, Phú Mỹ 2, liên cảng Cát Lái - Phú Hữu, nút giao Gò Công, nâng cấp đường trục Bắc - Nam... Hàng loạt dự án đang diễn ra và sắp hoàn thành trên cả nước không chỉ mở ra lời giải căn cơ cho bài toán ùn tắc giao thông, phát triển các đại đô thị... mà còn đóng vai trò đòn bẩy trong phát triển kinh tế của nhiều địa phương nói riêng và cả nước nói chung.

ẢNH: NĐT

Cú hích cực mạnh cho giai đoạn nước rút

Chuyên gia kinh tế Trần Anh Tùng (Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM) nhận xét: 9 tháng năm nay, GDP Việt Nam tăng 9,01%, riêng quý 3 tăng 9,95%. Đây đã là mức tăng trưởng rất cao. Tuy nhiên, để cả năm đạt từ 10% trở lên, quý cuối cùng phải tăng khoảng 12,5%, tức cao hơn tốc độ tăng của quý 3 khoảng 2,55 điểm phần trăm và cao hơn khoảng 4,1 điểm phần trăm so với mức tăng quý 4 năm 2025. Điều này cho thấy áp lực không chỉ nằm ở việc duy trì đà tăng trưởng, mà còn phải tạo ra một bước gia tốc mới trên nền sản xuất đã ở mức cao. Đặc biệt, tăng trưởng GDP được tính theo giá trị gia tăng thực tế, chứ không phải tổng vốn đầu tư công bố, tổng doanh thu hay giá trị dự án được khởi công.

Theo ông Trần Anh Tùng, để đạt được mục tiêu tăng trưởng cả năm, áp lực rất lớn thể hiện ở 3 yếu tố. Thứ nhất là áp lực về thời gian. Một dự án có thể huy động hàng chục nghìn tỉ đồng nhưng để chuyển nguồn vốn đó thành sản lượng xây dựng, sản phẩm công nghiệp và dịch vụ được ghi nhận trong GDP chỉ còn chưa đầy 3 tháng. Vì vậy, tốc độ triển khai phải đi cùng khả năng hấp thụ vốn của nhà thầu, năng lực cung ứng vật liệu và tiến độ nghiệm thu thực tế. Thứ hai là áp lực lên năng lực sản xuất. Trong quý 3, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 12,5%, đóng góp khoảng 51,6% vào tăng trưởng giá trị gia tăng của nền kinh tế. Muốn GDP quý 4 tăng 12,5%, khu vực này tiếp tục phải giữ vai trò rất lớn, trong khi các ngành xuất khẩu còn phụ thuộc đơn hàng quốc tế, chi phí đầu vào và diễn biến địa chính trị. Thứ ba là áp lực cân bằng vĩ mô. CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%, trong khi vốn đầu tư toàn xã hội tăng 15,1%. Nếu cùng lúc đẩy mạnh đầu tư, tín dụng và tiêu dùng mà nguồn cung không theo kịp, chi phí vật liệu, lao động, vận tải và vốn có thể tăng.

Trong bối cảnh đó, cần nhìn nhận việc các tập đoàn lớn như Vingroup, Sun Group, THACO hay các DN tham gia xây dựng sân bay Long Thành đang tăng tốc đầu tư dưới một góc độ rộng hơn. Cụ thể, một siêu dự án không phải đợi đến ngày khánh thành mới đóng góp cho tăng trưởng. Ngay trong quá trình thi công, dự án đã có thể kích hoạt một chuỗi hoạt động sản xuất, thương mại, vận tải, việc làm và dịch vụ tài chính. Các dự án này mang tính "đòn bẩy tăng trưởng" hơn là chi tiêu đơn thuần. Theo thông lệ kinh tế đô thị, hệ số lan tỏa đầu tư công vào hạ tầng thường dao động 1,5 - 2,5 lần GDP trong trung hạn, nghĩa là cứ 1 đồng vốn bỏ ra có thể tạo 1,5 - 2,5 đồng giá trị gia tăng thông qua xây dựng, việc làm, tiêu dùng và năng suất mới. Nếu giả định có thêm 30.000 tỉ đồng giá trị xây lắp được thực hiện trong quý 4 và tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa trực tiếp đạt 30%, thì riêng phần giá trị gia tăng trực tiếp tương ứng khoảng 9.000 tỉ đồng.

Theo số liệu được công bố từ báo cáo của TP.HCM, nhóm 15 DN và liên danh thực hiện các dự án trọng điểm có kế hoạch vốn hơn 143.000 tỉ đồng trong năm 2026, nhưng đến hết tháng 8 mới thực hiện khoảng 58.000 tỉ đồng, tương đương 40%. Riêng các dự án của Sun Group thực hiện gần 11.900 tỉ đồng; dự án đường sắt Bến Thành - Cần Giờ của VinSpeed thực hiện hơn 7.200 tỉ đồng. Điều này cho thấy một lượng vốn dự kiến rất lớn vẫn cần được triển khai trong những tháng cuối năm. "Như vậy, nguồn lực tăng thêm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong quý cuối cùng của năm từ các dự án hạ tầng là rất đáng kỳ vọng", chuyên gia này nhận định.

ẢNH: NĐT

Ông Trần Anh Tùng nhấn mạnh: "Các công trình giao thông hạ tầng trọng điểm nếu hoàn thành đúng tiến độ sẽ là động lực rất lớn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cả nước trong giai đoạn chạy nước rút cuối năm. Khác với trước đây khi phần lớn dự án đầu tư công chỉ do Chính phủ thực hiện, giờ đây phương thức đã thay đổi: nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, còn các tập đoàn tư nhân trực tiếp tham gia triển khai. Cách làm này giúp tăng hiệu quả, đồng thời lan tỏa sức hút lớn hơn đối với nền kinh tế. Ngay từ khi triển khai, nguồn lực sẽ ngay lập tức được bơm vào nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng. Đặc biệt, các dự án hạ tầng luôn hướng đến tương lai, có tác động lâu dài. Từ năm 2027 trở đi, các siêu công trình sẽ dần xuất hiện đầy đủ đóng góp từ năng lực vận hành mới".

Tiếp tục đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, thúc đẩy đầu tư toàn xã hội

PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình, quyền Viện trưởng Viện Phát triển chính sách và năng lực lãnh đạo (ĐH Quốc gia TP.HCM), nhận định: Đầu tư toàn xã hội sẽ tiếp tục là một trong những động lực quan trọng nhất thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quý 4/2026. Trong đó, đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, kiến tạo nền tảng hạ tầng, còn đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài đóng vai trò mở rộng năng lực sản xuất, tạo việc làm và gia tăng giá trị cho nền kinh tế. Đặc biệt tác động lan tỏa của đầu tư công đối với đầu tư tư nhân thể hiện rõ trên ba phương diện. Một là, đầu tư công trực tiếp tạo ra nhu cầu cho nền kinh tế. Khi các dự án giao thông, metro, cầu đường, hạ tầng đô thị được đẩy nhanh thi công, nhu cầu về vật liệu xây dựng, máy móc, thiết bị, vận tải, tư vấn, thiết kế và lao động gia tăng. Qua đó, các DN trong chuỗi cung ứng có thêm đơn hàng, việc làm và doanh thu. 

Hai là, đầu tư công tạo ra hiệu ứng kích hoạt đầu tư tư nhân. Một tuyến đường mới, một cây cầu hay một tuyến metro không chỉ phục vụ giao thông mà còn mở ra không gian phát triển kinh tế. Khi hạ tầng được kết nối, chi phí logistics giảm, khả năng tiếp cận thị trường được cải thiện, DN có thêm động lực đầu tư nhà máy, trung tâm thương mại, kho vận, dịch vụ và các dự án sản xuất kinh doanh. Ba là, đầu tư công tạo dựng niềm tin và kỳ vọng phát triển dài hạn cho khu vực tư nhân. Khi DN nhìn thấy các dự án hạ tầng chiến lược được thực hiện đúng cam kết, họ có cơ sở chắc chắn hơn để xây dựng kế hoạch mở rộng sản xuất kinh doanh. 

Từ đó, PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình cho rằng với mục tiêu tăng trưởng GDP quý 4/2026 trên 12,5%, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công không chỉ là nhiệm vụ tài chính, ngân sách mà phải được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm để thúc đẩy tổng cầu, kích hoạt đầu tư tư nhân và tạo thêm động lực tăng trưởng cho nền kinh tế. Đầu tiên là phải chuyển mạnh từ đôn đốc giải ngân sang tháo gỡ thực chất các điểm nghẽn của dự án. Những vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, đấu thầu, nguồn cung vật liệu và phối hợp giữa các cơ quan cần được xử lý kịp thời. Đặc biệt, phải xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền và thời hạn giải quyết của từng đơn vị. 

Tiếp theo cần tập trung ưu tiên nguồn lực cho các dự án trọng điểm có khả năng hoàn thành, đưa vào khai thác và tạo tác động lan tỏa lớn. Trong quý 4, cần tập trung đẩy nhanh khối lượng thi công thực tế, nghiệm thu và thanh toán đối với những dự án đủ điều kiện. Đối với các công trình có thể hoàn thành trong năm, phải phấn đấu đưa vào sử dụng sớm nhất có thể, bởi mỗi công trình được khai thác đúng tiến độ không chỉ tránh lãng phí vốn mà còn sớm phát huy hiệu quả kinh tế - xã hội. 

Song song cần phát huy mạnh hơn tác động dẫn dắt của đầu tư công đối với đầu tư tư nhân. Chính phủ và các địa phương cần tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho những dự án đầu tư tư nhân, dự án FDI và dự án hợp tác công tư có khả năng triển khai ngay. Cuối cùng là đẩy nhanh giải ngân phải đi đôi với nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Không nên chạy theo tỷ lệ giải ngân bằng mọi giá, bởi mục tiêu cuối cùng không phải là chi hết ngân sách mà là tạo ra công trình có chất lượng, có khả năng khai thác và đóng góp thiết thực cho tăng trưởng. 

"Đầu tư công không chỉ phải giải ngân nhanh mà còn phải hoàn thành đúng tiến độ, đưa công trình vào sử dụng sớm và kích hoạt được dòng vốn đầu tư tư nhân. Khi đầu tư công tạo ra hạ tầng, đầu tư tư nhân tạo ra sản xuất và việc làm, sự cộng hưởng của hai khu vực sẽ hình thành động lực tăng trưởng mạnh mẽ và bền vững cho nền kinh tế. Đó cũng chính là yêu cầu quan trọng để Việt Nam không chỉ phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 mà còn củng cố nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng cao những năm tiếp theo", PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình nhấn mạnh.