Trước khi nói về đề xuất "mũi tên trúng nhiều đích" này, có một lịch sử đất đai mà chúng ta phải nhìn nhận. Đó là lượng nhà, đất khổng lồ giao dịch giấy tay, phân lô bán nền tự phát hoặc chưa kịp hoàn thiện thủ tục cấp giấy chứng nhận (sổ đỏ/sổ hồng) qua nhiều thời kỳ pháp luật đất đai khác nhau.
Đơn cử hiện tượng phân lô bán nền trên đất nông nghiệp từng diễn ra rầm rộ khắp nơi. Cứ một mảnh đất lớn, chia nhỏ thành hàng chục, thậm chí hàng trăm nền rồi bán giấy tay cho nhiều người dựng nhà tạm. Thậm chí có cả tên gọi cho loại nhà này là "nhà 3 không" (không sổ đỏ, không giấy phép xây dựng, không hạ tầng). Cũng vì thế, khi có quyết định thu hồi làm dự án, theo luật cũ, những hộ dân này không được bồi thường về đất (vì không có sổ và sai mục đích sử dụng), chỉ được hỗ trợ một khoản tiền rất nhỏ về tài sản trên đất (căn nhà tạm). Tại các huyện ngoại thành cũ như Bình Chánh, Hóc Môn, Củ Chi, Nhà Bè hay các khu vực ven kênh rạch, tình trạng đất không giấy tờ, giao dịch qua giấy tay hoặc xây dựng không phép... đã tạo ra những "điểm nghẽn" kinh điển. Bởi với số tiền đền bù quá ít ỏi không đủ mua chỗ ở mới, nên ở không ít nơi, người dân khiếu kiện tập thể hoặc bám trụ tới cùng. Cũng có những nơi người dân đã sinh sống 20 - 30 năm, hình thành cả cộng đồng dân cư ổn định, có điện nước đàng hoàng nhưng hoàn toàn "trắng" về giấy tờ pháp lý đất đai. Khi triển khai giải tỏa trắng để làm kè và đường ven kênh, phần lớn các hộ dân này không đủ điều kiện tái định cư theo tiêu chuẩn cũ. Họ cũng không chịu di dời vì không biết đi đâu, khiến dự án bị kéo dài hàng thập niên, đội vốn đầu tư và ảnh hưởng mỹ quan đô thị. Chẳng nói đâu xa, khi triển khai hàng loạt công trình trọng điểm cấp bách phục vụ APEC 2027, khâu kiểm đếm hiện trạng cũng vấp phải không ít khó khăn. Bởi nhiều khu đất trên giấy tờ là của một người hoặc "không tìm được chủ nhân" hay "không xác định được ai là chủ sở hữu hợp pháp cuối cùng" khiến cơ quan chức năng tiến thoái lưỡng nan trong việc lập phương án bồi thường, áp giá và ra quyết định thu hồi đất...
Nói lại để thấy đề xuất của Sở NN-MT TP.HCM có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Nó thể hiện sự thừa nhận của nhà nước về một thực tế lịch sử: Người dân đã mua bán và sử dụng đất, có đóng góp vào không gian kinh tế - xã hội chung thì tài sản của họ phải được bảo vệ. Và không hề quá lời khi nói đề xuất này làm nức lòng người dân. Việc phân loại chi tiết theo các mốc thời gian sử dụng đất (đặc biệt là mức hỗ trợ lên tới 100% cho các trường hợp sử dụng ổn định trước ngày 15.10.1993 và giảm dần theo các giai đoạn sau) khiến họ cảm thấy quyền lợi của mình được quan tâm thấu đáo, từ đó sẵn sàng bàn giao mặt bằng nhanh hơn.
Về phía nhà nước, đề xuất này nếu được thông qua sẽ thúc đẩy tiến độ giải phóng mặt bằng, tăng tốc đầu tư công, đóng góp lớn vào mục tiêu tăng trưởng cao của TP.HCM trong giai đoạn quan trọng sắp tới.
Tất nhiên, khâu thực thi vẫn phải được kiểm soát chặt chẽ để ngăn chặn tình trạng đầu nậu lợi dụng kẽ hở hợp thức hóa đất lấn chiếm mới hoặc mua bán giấy tay "đón đầu" quy hoạch. Và dù mức hỗ trợ tỷ lệ lên tới 100%, nhưng giá đất áp dụng để tính tiền hỗ trợ như thế nào mới là yếu tố quyết định. Nếu giá đất sát với thực tế giao dịch, chính sách mới thực sự trọn vẹn ý nghĩa...
Những vấn đề này chắc chắn sẽ được quy định chi tiết, cụ thể trước khi thông qua nhưng có thể khẳng định, đề xuất là "một mũi tên trúng nhiều đích", vừa hợp lòng dân, vừa là chìa khóa giải ngân đầu tư công. Từ đó tạo đồng thuận xã hội cho công cuộc phát triển của TP.HCM trong giai đoạn tới.
Bình luận (0)