Các cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel đã làm giảm đáng kể khả năng phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran, nhưng Iran vẫn giữ đủ khả năng gây ra thiệt hại đáng kể.
Ngày 14.3, Nhà Trắng tuyên bố rằng với chiến dịch tấn công Iran từ ngày 28.2: “Năng lực tên lửa đạn đạo của Iran về cơ bản đã bị phá hủy. Hải quân của họ được đánh giá là không hiệu quả trong chiến đấu. Chúng ta hoàn toàn thống trị trên không trước Iran. Chiến dịch Epic Fury đang mang lại kết quả to lớn”.
Sau đó, Tổng thống Donald Trump cho biết lực lượng Mỹ đã làm suy yếu nghiêm trọng năng lực sản xuất UAV của Iran.
Tuy nhiên, đến ngày 18.3, Iran vẫn bắn hàng loạt tên lửa vào Israel để trả thù sau khi lãnh đạo an ninh của nước này, ông Ali Larijani, bị Israel hạ sát. Tehran nói các loại tên lửa sử dụng bao gồm Khorramshahr-4 và Qadr, cả hai đều mang nhiều đầu đạn.
Vậy năng lực tên lửa của Iran có thực sự bị suy giảm nghiêm trọng? Tại sao nước này vẫn có thể tiếp tục bắn tên lửa vào các nước láng giềng và Israel?
Iran đang phóng ít tên lửa hơn?
Số lượng tên lửa và UAV mà Iran bắn vào các nước vùng Vịnh, Israel và các quốc gia khác trong khu vực đã giảm mạnh kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Trong 24 giờ đầu tiên của cuộc xung đột, Iran đã phóng 167 tên lửa (đạn đạo và hành trình) và 541 UAV vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Nhưng vào ngày thứ 15 của cuộc xung đột, theo thống kê của Al Jazeera dựa trên tuyên bố của Bộ Quốc phòng UAE, Iran chỉ bắn 4 tên lửa và 6 máy bay không người lái.
Số lượng tên lửa bắn vào Israel cũng giảm, theo Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel là từ gần 100 quả trong hai ngày đầu tiên xuống còn vài quả mỗi ngày trong vài ngày qua.
Tuần trước, Lầu Năm Góc cho biết số vụ phóng tên lửa đã giảm 90% so với ngày đầu tiên giao tranh và các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã giảm 86%.
Kho tên lửa của Iran lớn đến mức nào?
Theo đánh giá của Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ năm 2022, Iran sở hữu kho tên lửa đạn đạo lớn nhất khu vực. Mặc dù không có số liệu chính thức về số lượng tên lửa mà Iran sở hữu, các báo cáo tình báo của Israel cho thấy nước này có khoảng 3.000 tên lửa, con số này đã giảm xuống còn 2.500 sau cuộc chiến 12 ngày hồi tháng 6.2025.
Điểm mấu chốt trong chiến lược của Mỹ và Israel là truy lùng các bệ phóng tên lửa của Iran. Mỗi lần phóng tên lửa đều tạo ra một dấu hiệu, chẳng hạn như một vụ nổ lớn, có thể được phát hiện bằng các hệ thống vệ tinh và radar.
Theo một quan chức quân sự cấp cao của Israel được Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) trích dẫn, Israel đã vô hiệu hóa tới 290 bệ phóng, trong tổng số ước tính từ 410 đến 440 bệ phóng.
Tuy nhiên, Iran là một quốc gia rộng lớn, và nếu không đưa bộ binh đến, sẽ rất khó để hoàn toàn loại bỏ khả năng phóng tên lửa của Iran, bất chấp việc Mỹ và Israel gần như kiểm soát hoàn toàn không phận nước này.
Chiến lược của Iran là gì?
Theo ông Hamidreza Azizi, chuyên gia về Iran và nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Viện Nghiên cứu Quốc tế và An ninh Đức (SWB), tính toán trọng tâm của Tehran là các nước vùng Vịnh và Israel có thể cạn kiệt khả năng phòng thủ trước khi Iran hết tên lửa.
Mặc dù Mỹ và Israel đã thành công trong việc vô hiệu hóa một số bệ phóng và căn cứ tên lửa lớn, Iran đã phân tán quyền chỉ huy tên lửa, dựa nhiều hơn vào các bệ phóng di động, khó phát hiện và nhắm mục tiêu hơn. Trong cuộc chạy đua với thời gian này, các chuyên gia nhận định Iran tin rằng mình có cơ hội.
Ông Muhanad Seloom, trợ lý giáo sư về nghiên cứu an ninh quan trọng tại Viện Nghiên cứu Sau đại học Doha, nói với Al Jazeera rằng: “Không quan trọng là phóng bao nhiêu tên lửa miễn là vẫn duy trì được mối đe dọa đáng tin cậy. Chỉ cần một chiếc máy bay không người lái thành công là đủ để phá vỡ cảm giác an toàn.”
Iran có kinh nghiệm lâu năm trong việc sản xuất máy bay không người lái giá rẻ nhưng hiệu quả. UAV Shahed 136 có thể được sản xuất nhanh chóng và với số lượng lớn trong các nhà máy tương đối đơn giản, nhiều chiếc có thể được phóng cùng lúc, áp đảo hệ thống phòng thủ.
Tàu chở dầu Callisto đang neo đậu tại cảng Sultan Qaboos (Oman) trong bối cảnh giao thông vận tải giảm mạnh ở eo biển Hormuz, ngày 12.3.2026
ẢNH: REUTERS
Hơn nữa, kể từ khi bắt đầu chiến tranh, một hệ thống theo dõi hàng hải đã báo cáo 20 sự cố liên quan đến tàu thuyền ở eo biển Hormuz - một tuyến đường thủy quan trọng, nơi vận chuyển 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Theo các chuyên gia, đây là một phần trong học thuyết phòng thủ chiến tranh bất đối xứng của Iran chống lại các cường quốc quân sự vượt trội, như Mỹ và Israel. Bên yếu hơn, trong trường hợp này là Iran, chuyển sang các phương pháp chiến tranh phi truyền thống, làm suy yếu đối phương bằng cách nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu để gây thiệt hại kinh tế.
Tehran đã đẩy giá dầu lên trên 100 USD/thùng và khiến thị trường toàn cầu rơi vào tình trạng căng thẳng. Theo ông Vali Nasr, giáo sư về quan hệ quốc tế và nghiên cứu Trung Đông tại Đại học Johns Hopkins, nếu Iran có thể tiếp tục đẩy giá dầu toàn cầu lên cao, “điều đó sẽ gây ra thiệt hại tương đương hoặc lớn hơn cho Mỹ so với bom của Mỹ ở Iran”.
Bình luận (0)