Người thầy đi qua giới hạn

Khiếm khuyết không là giới hạn

Tôi chạm đến những rung động rất đỗi nhân văn khi gặp lại Võ Duy Quang - người thầy, người đồng nghiệp cũ của những năm tháng thanh xuân. Quang không sở hữu vẻ ngoài hào nhoáng hay sức hút của những thần tượng giải trí. Cậu chỉ là một thầy giáo bình dị đang công tác tại Trường Khiếm thính Lâm Đồng.

Nhưng phía sau dáng vẻ bình dị ấy là một hành trình đầy nghị lực. Mỗi bước chân đến bục giảng của Quang đều được đánh đổi bằng sự kiên trì, nỗ lực vượt qua những giới hạn của bản thân và cả những định kiến vô hình từ xã hội. Để rồi hôm nay, cậu không chỉ đứng lớp, mà còn trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều người trên hành trình theo đuổi ước mơ của mình.

ẢNH: TGCC

Sinh năm 1988 trong một gia đình thuần nông đông anh em, Võ Duy Quang sớm đối mặt với những khó khăn mà nhiều người bình thường khó hình dung. Bị điếc bẩm sinh ở mức độ nặng, Quang không thể nghe và nói theo cách thông thường. Trong hoàn cảnh kinh tế còn nhiều thiếu thốn, con đường học vấn tưởng chừng là điều quá xa vời với cậu bé khiếm thính ngày ấy.

Chiếc máy trợ thính chỉ giúp Quang nhận biết phần nào âm thanh, nhưng cũng đủ để thắp lên khát vọng đến trường. Từ mong muốn ban đầu của gia đình là "học để biết chữ", Quang rời nhà lên Trường Khiếm thính Lâm Đồng học nội trú và từng bước nuôi dưỡng ước mơ bằng sự nỗ lực không ngừng.

Sau khi hoàn thành bậc tiểu học, trong bối cảnh khu vực Tây nguyên khi đó chưa có trường THCS và THPT dành cho học sinh khiếm thính, Quang quyết định xuống TP.HCM tiếp tục việc học. Những năm tháng xa nhà là chuỗi ngày vừa học vừa lo toan chi phí sinh hoạt, nhưng cậu chưa từng xem khiếm khuyết của mình là lý do để dừng lại. Sự kiên trì ấy đã được tiếp sức bằng học bổng từ Quỹ Nippon.

Tốt nghiệp THPT, thay vì dừng lại ở một cột mốc mà nhiều người cho là đã quá thành công đối với một học sinh khiếm thính nghèo, Quang tiếp tục chọn con đường đại học. Cậu thi vào ngành Sư phạm tiểu học của Trường đại học Sư phạm Đồng Nai, vừa học vừa làm thêm để trang trải cuộc sống và giảm gánh nặng cho gia đình.

ẢNH: TGCC

Sự trở về của người thầy đi qua giới hạn

Ngày nay, học sinh khiếm thính đã có nhiều cơ hội học tập và phát triển hơn nhờ sự quan tâm của xã hội. Nhưng vào thời của Võ Duy Quang, tấm bằng đại học của một người khiếm thính vẫn là điều hiếm gặp. Sau khi tốt nghiệp, thay vì tìm một hướng đi khác, Quang chọn trở về Trường Khiếm thính Lâm Đồng - nơi đã chắp cánh cho những bước đi đầu tiên của mình.

Từ một học sinh năm nào, Quang trở thành giáo viên dạy ngôn ngữ ký hiệu. Với thầy, đứng trên bục giảng không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là cách tiếp thêm niềm tin để các em khiếm thính tự tin hơn vào bản thân và mạnh dạn theo đuổi ước mơ.

Bên cạnh công việc giảng dạy, Quang còn tham gia nhiều dự án cộng đồng dành cho người điếc do các tổ chức quốc tế triển khai. Trong đó, dự án Giáo dục trẻ điếc trước tuổi đi học bằng ngôn ngữ ký hiệu (IDEO) để lại cho thầy nhiều dấu ấn. Hai năm đồng hành cùng các chuyên gia nước ngoài không chỉ mang đến kinh nghiệm chuyên môn mà còn thôi thúc Quang xây dựng những mô hình hỗ trợ trẻ điếc ngay tại Lâm Đồng.

Không dừng lại ở đó, ngoài giờ lên lớp, Quang cùng Đan Trúc xây dựng kênh YouTube "Tai nói mắt nghe", giúp người khiếm thính có thêm cơ hội tiếp cận ngôn ngữ ký hiệu, đồng thời góp phần thu hẹp khoảng cách giữa cộng đồng và người điếc.

Hành trình của Võ Duy Quang không đơn thuần là câu chuyện về một người vượt qua nghịch cảnh. Đó còn là hành trình mở thêm những cánh cửa cho người đồng cảnh, để thành công không chỉ dừng lại ở hai chữ "tôi làm được", mà được nối dài bằng niềm tin rằng "chúng ta đều có thể làm được".

Với nhiều học sinh khiếm thính ở Lâm Đồng, thầy Võ Duy Quang không phải một hình mẫu xa vời. Thầy là người đi trước, là người truyền cho các em niềm tin rằng khi không từ bỏ, ai cũng có cơ hội chạm tới ước mơ của mình.

Là một đồng nghiệp cũ, tôi vẫn nhớ sự khiêm nhường của Quang mỗi khi nhắc đến những thành tích hay danh hiệu đã đạt được, trong đó có bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2018. Thế nhưng, khi kể về những học sinh do mình giảng dạy đang theo học đại học, cao đẳng, ánh mắt của Quang lại ánh lên niềm tự hào và hạnh phúc. Có lẽ, đó mới là phần thưởng lớn nhất đối với một người thầy.

Nhìn hành trình của Võ Duy Quang, tôi hiểu rằng vượt qua giới hạn không nhất thiết phải làm nên những điều phi thường. Đôi khi, đó đơn giản là lựa chọn không đầu hàng hoàn cảnh, không chấp nhận những định kiến áp đặt lên mình và kiên trì bước tiếp trên con đường đã chọn.

Tạo hóa có thể lấy đi một giác quan, xã hội đôi khi vẫn còn những rào cản vô hình, nhưng cách mỗi người viết nên câu chuyện cuộc đời mình luôn là một sự lựa chọn. Và Quang đã chọn biến sự im lặng trong thế giới của mình thành động lực để học tập, cống hiến và thắp lên hy vọng cho những người đồng cảnh.

Hành trình ấy diễn ra lặng lẽ, nhưng đủ sức truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ học sinh khiếm thính tin rằng tương lai của các em không bị quyết định bởi khiếm khuyết, mà bởi nghị lực và khát vọng vươn lên.