Các nhà khoa học tại Trung tâm Ung thư MD Anderson, Đại học Texas (Mỹ) phát hiện nhịn ăn trong 24 giờ có thể giúp ruột non của chuột thí nghiệm chuẩn bị tốt hơn cho quá trình phục hồi sau khi tiếp xúc với bức xạ. Đáng chú ý, tác động này có sự tham gia của một loại lợi khuẩn đường ruột, theo Science Daily.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences, do giáo sư Helen Piwnica-Worms và giáo sư Kunal Rai (Mỹ) đồng chủ trì, với sự tài trợ của Viện Ung thư Quốc gia thuộc Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) cùng Viện Nghiên cứu và Phòng ngừa Ung thư Texas.
Cơ chế kích hoạt quá trình sửa chữa tế bào
Các nhà khoa học nhận thấy việc nhịn ăn 24 giờ thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của lợi khuẩn Akkermansia muciniphila (AKK) trong ruột non. Vi khuẩn này sản sinh ra một chất chuyển hóa tên là propionate. Kết hợp với các thay đổi trao đổi chất khác do nhịn ăn mang lại, propionate tác động và biến đổi các protein histone (loại protein đóng vai trò như "ống cuộn" giúp sắp xếp và đóng gói ADN bên trong tế bào).
Những biến đổi hóa học này không làm thay đổi trình tự ADN, nhưng có thể ảnh hưởng đến cách các gen được biểu hiện. Nhờ đó, một số vùng ADN trở nên dễ tiếp cận hơn, tạo điều kiện kích hoạt các gien liên quan đến quá trình tái tạo mô.
Nhịn ăn trong 24 giờ có thể làm gia tăng một loại vi khuẩn có lợi trong đường ruột
ẢNH MINH HỌA: C.ANH TẠO BỞI G.M.N
Giáo sư Piwnica-Worms ví von cơ chế này giống như việc “huấn luyện các tế bào ruột một kế hoạch ứng phó khẩn cấp”. Nhờ được chuẩn bị trước, khi ruột bị tổn thương do tia xạ, các tế bào có thể nhanh chóng tăng sinh, góp phần tái tạo lớp niêm mạc bị hư hại.
Trước đó, phòng thí nghiệm của giáo sư Helen Piwnica-Worms từng ghi nhận nhịn ăn trước khi xạ trị giúp ruột phục hồi tốt hơn. Tuy nhiên, cơ chế tạo ra tác động này vẫn chưa được làm rõ. Nghiên cứu mới đã cung cấp thêm manh mối về vai trò của hệ vi sinh đường ruột trong quá trình đó.
Thiếu vi khuẩn có lợi, hiệu quả bảo vệ không còn
Để làm rõ vai trò của vi khuẩn AKK, nhóm nghiên cứu loại bỏ vi khuẩn này khỏi hệ vi sinh đường ruột của chuột. Kết quả cho thấy, khi không có AKK, nhịn ăn không còn thúc đẩy quá trình tái tạo mô như trước.
Đáng chú ý, tác động bảo vệ chỉ được khôi phục khi nhóm nghiên cứu bổ sung lại vi khuẩn AKK kết hợp với nhịn ăn. Kết quả này cho thấy sự hiện diện của AKK là yếu tố quan trọng để cơ chế phục hồi mô do nhịn ăn tạo ra phát huy tác dụng ở chuột. Qua đó, nghiên cứu làm rõ thêm mối liên hệ giữa chế độ dinh dưỡng, hệ vi sinh đường ruột và khả năng tái tạo mô sau tổn thương
Triển vọng điều trị ung thư an toàn hơn trong tương lai
Dù kết quả mở ra nhiều triển vọng, nghiên cứu hiện vẫn ở giai đoạn tiền lâm sàng. Cần thêm nhiều thử nghiệm để xác định liệu cơ chế tương tự có diễn ra ở người hay không, cũng như khả năng ứng dụng an toàn ở bệnh nhân đang xạ trị.
Giáo sư Kunal Rai cho biết nhịn ăn không phải lúc nào cũng phù hợp hoặc khả thi đối với bệnh nhân ung thư. Vì vậy, mục tiêu của nhóm nghiên cứu là tìm ra những phương pháp thay thế, chẳng hạn can thiệp dinh dưỡng, bổ sung lợi khuẩn hoặc các chất chuyển hóa của chúng, nhằm giúp mô khỏe mạnh phục hồi hiệu quả hơn trong khi người bệnh vẫn duy trì phác đồ điều trị.
Bình luận (0)