Tờ Financial Times ngày 5.11 đưa tin các nhà khoa học phát hiện nồng độ khí hydro clorua tăng bất thường phía trên những vết nứt mới ở khu vực Alba Mons trên sao Hỏa. Khí này có mùi hăng nồng, có thể bắt nguồn từ dung nham bên dưới bề mặt, qua đó làm dấy lên khả năng núi lửa trên hành tinh này vẫn đang hoạt động và mở ra những hướng tìm kiếm sự sống mới.
Phát hiện công bố trên tạp chí Science Advances và được thực hiện nhờ vệ tinh ExoMars Trace Gas Orbiter, thuộc dự án hợp tác giữa Cơ quan vũ trụ châu Âu (ESA) và đối tác Nga Roscosmos.
Theo nghiên cứu mới, vệ tinh ghi nhận nồng độ hydro clorua gia tăng bất thường trên sườn Alba Mons, ngọn núi lửa có diện tích lớn nhất sao Hỏa, với hình dạng tựa chiếc khiên khổng lồ nằm úp trên mặt đất.
Các nhà nghiên cứu cho rằng khí hydro clorua có thể thoát ra từ dung nham nóng chảy bên dưới bề mặt hành tinh. Trên trái đất, loại khí này cũng thường xuất hiện trong những điều kiện tương tự. Đáng chú ý, những dấu hiệu mới bổ sung bằng chứng về khả năng tồn tại hoạt động núi lửa trên sao Hỏa, bên cạnh các dữ liệu về động đất. Hình ảnh quan sát cho thấy một số núi lửa trên hành tinh này có thể đã hoạt động trong vài triệu năm qua, dù chưa ghi nhận vụ phun trào hay dòng dung nham mới nào.
Sao Hỏa (bên trái); Olympus Mons, ngọn núi lửa cao nhất trong hệ mặt trời (phía trên bên phải); Alba Mons, ngọn núi lửa lớn nhất trong hệ mặt trời, nơi tìm thấy bằng chứng về hoạt động núi lửa ngủ yên (phía dưới bên phải)
ẢNH: NASA
Trong khi đó, những dấu hiệu hoạt động núi lửa mới được đánh giá chỉ có thể gây ra rủi ro hạn chế đối với kế hoạch đưa con người lên sao Hỏa. Giáo sư Daniel Mege, một trong những nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu vũ trụ thuộc Viện Hàn lâm khoa học Ba Lan, cho biết bất kỳ mối nguy hiểm tiềm tàng nào cũng sẽ “mang tính cục bộ”, tương tự một số vụ phun trào núi lửa ở Iceland. “Chúng ta chỉ có những dấu hiệu nhỏ về khí thoát ra từ bề mặt, chứ không phải dung nham”, ông nhấn mạnh.
Bên cạnh khả năng tồn tại hoạt động địa chất, phát hiện này còn bổ sung dữ liệu về triển vọng sự sống trên sao Hỏa.
Giáo sư Mege nhận định những khe nứt có nước rỉ ra ở khu vực Alba Mons là địa điểm đáng chú ý: “Việc tìm kiếm sự sống trên sao Hỏa trong các khe nứt rỉ nước ở vùng Alba Mons sẽ rất hợp lý”. Theo ông Mege, những khu vực này có thể chứa các thành phần và nguồn năng lượng cần thiết cho sự phát triển của vi sinh vật.
Đội NASA rời mô trường biệt lập mô phỏng sao Hỏa sau 378 ngày
Trước đó, tàu thăm dò Perseverance của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đã ghi nhận những bằng chứng có thể liên quan đến hoạt động vi sinh vật cổ đại. Các nhà khoa học nhận định nồng độ hydro clorua cao hơn trong quá khứ có thể góp phần tạo nên môi trường ấm áp, với nguồn nước lỏng dồi dào trên bề mặt, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho sự sống phát triển.
Giáo sư Andrew Coates, khoa vật lý không gian và khí hậu tại Đại học London (UCL, Anh), cho rằng giai đoạn có khả năng tồn tại sự sống cao nhất trên sao Hỏa là khoảng 3,8 tỉ đến 4 tỉ năm trước. “Các sứ mệnh tương lai sẽ tìm kiếm dấu vết sự sống từng tồn tại trên sao Hỏa. Tuy nhiên, nếu hiện nay vẫn có sự sống trên hành tinh này, họ cũng có thể phát hiện ra”, ông nói.
Hồi tháng 10, một đoàn thám hiểm do Nhật Bản dẫn đầu cũng đã tiếp cận mặt trăng Phobos của sao Hỏa và thu thập nhiều dữ liệu, trong đó có những thông tin phục vụ nghiên cứu triển vọng sự sống. Ngoài ra, phía châu Âu dự kiến sẽ phóng 1 tàu thăm dò vào năm 2028 để khám phá bề mặt sao Hỏa.
Bình luận (0)