Sút 11 m khó đến thế sao?

LÝ LẼ CỔ ĐIỂN: ĐỪNG ĐỂ HẬU VỆ SÚT BÓNG

Cầu thủ sút hỏng luân lưu đầu tiên trong lịch sử World Cup là một hậu vệ: Uli Stielike (Đức). Tính đến trước World Cup này, Stielike còn là cầu thủ Đức duy nhất từng sút hỏng luân lưu 11 m ở đấu trường World Cup. Dù sao đi nữa, Đức vẫn thắng Pháp ở trận bán kết World Cup 1982 - trận đấu đầu tiên trong lịch sử World Cup có màn sút luân lưu, nhờ Maxime Bossis (Pháp) sút hỏng quả 11 m cuối cùng. Bossis cũng là một hậu vệ.

ẢNH: AP

Đến World Cup này thì lần đầu tiên đội tuyển Đức phải nếm mùi thất bại trong loạt sút 11 m luân lưu, chấm dứt luôn truyền thống hào hùng. Cầu thủ sút hỏng quả quyết định chính là hậu vệ Jonathan Tah. Ngoài Tah, còn có 5 hậu vệ khác sút hỏng 11 m luân lưu tại World Cup này: Lucas Herrington, Harry Souttar (Úc); Manuel Akanji (Thụy Sĩ); Fabian Balbuena (Paraguay); Davinson Sanchez (Colombia). Trong 11 quả luân lưu mà các hậu vệ thực hiện tại World Cup này, chỉ có 5 quả vào lưới (45,4%).

Vẫn biết sút hỏng quả 11 m luân lưu là chuyện thường tình. Nhưng sút hỏng nhiều hơn sút vào thì đấy là tỷ lệ khó lòng chấp nhận. Vả lại cách sút bóng của các hậu vệ nói lên vấn đề. Không ai dám bàn về tính chuyên nghiệp của Jonathan Tah hoặc Manuel Akanji. Họ đều là những cầu thủ có đẳng cấp. Nhưng bạn hãy xem lại cú sút của Tah khiến Đức về nước, khi anh sút như… phá bóng. Trong 6 quả luân lưu hỏng ăn của các hậu vệ vừa nêu, có đến 5 quả mà thủ môn đối phương thậm chí không cần làm việc. Không ít người thực sự ngạc nhiên khi Akanji bước lên sút 11 m cho đội Thụy Sĩ. Và khi anh sút bóng lên trời, cũng không ít người có ngay cảm nhận: sút vào mới lạ. Đây đã là lần thứ 3 liên tiếp anh sút hỏng quả 11 m luân lưu trong các trận đấu quan trọng. Chính anh nhìn nhận: "Tôi sẽ không bao giờ sút 11 m nữa".

Nhìn lại lịch sử EURO và World Cup, tỷ lệ sút thành công quả 11 m luân lưu của hậu vệ luôn thấp hơn so với tiền vệ và tiền đạo. Riêng tại World Cup này thì tỷ lệ sút thành công 45,4% vừa nêu là đáng báo động: các HLV phải nghĩ lại thật kỹ trước khi quyết định danh sách cầu thủ sút bóng cho đội mình.

CÁCH CHẠY ĐÀ "TRÚC TRẮC" ĐANG PHÁ SẢN

Theo một công trình nghiên cứu, cách "xếp tài" tốt nhất là cho cầu thủ đáng tin cậy nhất sút quả đầu tiên và cầu thủ đáng tin cậy thứ hai đá quả cuối cùng. Đấy là đá luân lưu 11 m. Sút 11 m trong trận đấu thì quá đơn giản khi dĩ nhiên phải là cầu thủ tốt nhất.

Rất lạ khi ngay cả các siêu sao đình đám nhất tại World Cup này cũng đều đá hỏng quả 11 m của họ - ngay trong trận đấu chứ chưa nói đến màn đá luân lưu. Cả hai siêu sao rực rỡ nhất là Lionel Messi (Argentina) và Kylian Mbappe (Pháp) đều sút hỏng, riêng Messi sút hỏng đến 2 quả phạt đền. Harry Kane (Anh) cũng đã sút hỏng, nhưng được sút lại và thành công. Đây là kỳ World Cup có tỷ lệ sút hỏng phạt đền trong trận nhiều thứ nhì, kể từ khi có số liệu thống kê vào năm 1966. Còn nếu tính cả những loạt sút luân lưu thì đây là kỳ World Cup có tỷ lệ sút 11 m thành công kém nhất xưa nay (65%).

Quả phạt đền của Kane vào lưới Croatia ở vòng bảng là đề tài lớn liên quan đến việc đá 11 m hiện nay. Ban đầu, Kane chạy đà "trúc trắc" (thay đổi tốc độ). Thủ môn Dominik Livakovic đỡ bóng thành công, nhưng phạm quy khi di chuyển sớm. Kane được đá lại. Anh thay đổi cách sút: chạy đà nhanh, sút mạnh và thành công. Cách chạy đá "trúc trắc" có vẻ như đang phá sản tại World Cup này, với tỷ lệ sút thành công chỉ là 53%. Mbappe và Messi đều thuộc nhóm này. Các cầu thủ chạy đà bình thường sút thành công 71% - cao hơn đến gấp rưỡi so với kiểu chạy đà cầu kỳ.

Trên nguyên tắc, cách chạy đà "trúc trắc" dễ dẫn dụ thủ môn phải đổ người sớm, hoặc như trong trường hợp Kane khiến thủ môn sớm di chuyển chân (phạm quy). Đấy là trào lưu đã phát triển mạnh trong nhiều năm qua. Bây giờ, thủ môn chủ động đánh lừa ngược lại: vờ ngã sang bên này nhưng sẽ bắt bóng ở bên kia. Có thủ môn đánh lừa liên tục khiến cầu thủ sút bóng phải bối rối, sút luôn ra ngoài (như Akanji đã thừa nhận).