Thi lại không phải để xóa bỏ vi phạm với thí sinh chuyên Tuyên Quang

Thi lại ngày 14 - 15.8, đề có độ khó tương đương

Sáng 5.8, tại họp báo của Bộ GD-ĐT thông tin về phương án xử lý đối với thí sinh (TS) tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), cho biết Bộ Công an đã khởi tố vụ án "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026; đồng thời cũng thông báo cho Bộ GD-ĐT kết quả điều tra ban đầu.

Cơ quan chức năng xác định: các sai phạm xảy ra tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang diễn ra trên phạm vi toàn bộ điểm thi, vi phạm yêu cầu an toàn, nghiêm túc, trung thực, khách quan và công bằng của kỳ thi được quy định tại khoản 2 điều 2 quy chế thi; có cơ sở pháp lý để tổ chức thi lại tất cả các môn tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang.

Căn cứ kết quả điều tra ban đầu của cơ quan chức năng Bộ Công an và Quy chế thi tốt nghiệp THPT hiện hành; ý kiến của các cơ quan liên quan, Bộ GD-ĐT quyết định tổ chức thi lại tất cả các môn đối với TS tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang.

"Việc tổ chức thi lại nhằm bảo đảm yêu cầu an toàn, nghiêm túc, trung thực, khách quan và công bằng của kỳ thi và bảo đảm các nguyên tắc, yêu cầu, chỉ đạo của Chính phủ; không phải là biện pháp xử lý kỷ luật đối với TS tại điểm thi. Trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân, trong đó có TS vi phạm, sẽ được xem xét, xử lý căn cứ kết quả điều tra và mức độ vi phạm cụ thể theo quy định", ông Chương nói.

ẢNH: TUẤN MINH

Kỳ thi lại được tổ chức trong 2 ngày, dự kiến ngày 14 và 15.8. Kết quả thi sẽ được công bố vào ngày 19.8. Kết quả thi ngày 11 và 12.6 của các TS tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang sẽ không được sử dụng để xét tuyển vào các trường ĐH, CĐ. Các TS này cũng không được tham gia xét tuyển theo các hình thức khác cho đến khi có kết quả thi lại.

Sau khi có kết quả thi lại, kết quả hợp lệ sẽ được cập nhật vào hệ thống và sử dụng để xét tuyển theo các nguyện vọng TS đã đăng ký.

Về đề thi lại cho điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, Thứ trưởng thường trực Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho biết Bộ đã chuẩn bị theo quy trình, nguyên tắc, đúng quy chế là đề thi bảo mật. Đây là một trong những công việc rất khó khăn, thử thách với ban ra đề. Khẳng định Bộ GD-ĐT đã quán triệt hết sức đầy đủ cho ban ra đề, bổ sung chuyên gia về khảo thí để cân bằng độ khó dễ giữa 2 đợt thi, ông Thưởng nhấn mạnh nguyên tắc là đảm bảo công bằng quyền lợi chính đáng của học sinh.

"Ở đây không phải để đánh đố, cũng không phải cho các em dễ dãi đạt điểm cao để chứng minh một điều gì cả. Nguyên tắc là làm đúng quy định, xét đúng tình hình bối cảnh cụ thể", ông Thưởng nêu rõ.

Ông Thưởng cũng cho biết có ý kiến đề xuất lắp camera trực tiếp tại phòng thi của 328 học sinh (khoảng 15 phòng thi) trong đợt thi lại này. Tuy nhiên theo ông, việc này chưa thật sự cần thiết. "Chúng ta cần tạo cho các em tâm lý làm bài thoải mái, bình thường như mọi kỳ thi khác, tránh gây thêm áp lực tâm lý không đáng có. Sự nghiêm minh, khách quan của kỳ thi lại này sẽ được bảo đảm bằng việc thay thế toàn bộ hội đồng coi thi bằng lực lượng mới, tăng cường cán bộ giám sát chặt chẽ và thực hiện công bố công khai phổ điểm", ông Thưởng nêu.

ảnh: Tuấn Minh

Thi lại chưa phải hình thức xử lý cuối cùng

Ông Huỳnh Văn Chương cho biết thêm, hiện vụ án vẫn đang trong quá trình điều tra. Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng của Bộ Công an và cơ quan liên quan để xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm. Căn cứ kết quả điều tra của cơ quan chức năng, TS có hành vi vi phạm quy chế thi sẽ tiếp tục bị xem xét xử lý theo tính chất, mức độ và hành vi vi phạm, kể cả trường hợp đã được công nhận tốt nghiệp, trúng tuyển hoặc đang theo học tại cơ sở giáo dục ĐH.

Nói rõ hơn về việc sau khi có kết luận cuối cùng của cơ quan điều tra, những TS xác định có vi phạm sẽ xử lý ra sao, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho hay nguyên tắc tổ chức thi lại không phải để kết quả được hợp pháp hóa hay những TS nếu có vi phạm được xóa bỏ. Sau này, kể cả thi lại và nếu các em trúng tuyển CĐ, ĐH mà các cơ quan chức năng phát hiện có vi phạm quy chế thi thì tùy theo tính chất, mức độ để xử lý.

"Đảm bảo công bằng, không có vùng cấm, không có ngoại lệ và đảm bảo nguyên tắc là thượng tôn pháp luật, sai thì phải xử lý; đảm bảo tính răn đe để không tái diễn những trường hợp như thế này nữa", ông Thưởng nhấn mạnh.

Ông Thưởng nhìn nhận các em có điểm bất thường như vậy là hệ quả của hội đồng, của những người được giao chức trách, nhiệm vụ tổ chức kỳ thi đã vi phạm nghiêm trọng quy chế; trong khi việc điều tra, kết luận cụ thể về cá nhân vi phạm cần có thời gian. Tổ chức thi lại là một trong những phương án tốt nhất để các em chứng minh đây là điểm thật của mình. "Trong kết luận chỉ đạo của Phó thủ tướng Lê Tiến Châu cũng yêu cầu rất rõ là phải đảm bảo bảo mật danh tính, tâm lý của học sinh. Cốt lõi là phải hướng về người học, hướng về các em. Nhiều em chưa thành niên, cơ bản bị tác động bởi sai phạm của hội đồng, đây là điều không ai mong muốn. Mọi biện pháp xử lý phải đảm bảo tính toàn cục", ông Thưởng thông tin.

Cũng tại họp báo, đại tá Nguyễn Tuấn Hưng, Phó cục trưởng Cục An ninh điều tra (Bộ Công an), cho biết công tác điều tra đến nay được tập trung thực hiện rất nhanh (trong vòng 1 tháng) để giải quyết yêu cầu trước mắt là xử lý kết quả kỳ thi đối với các TS tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang. Cơ quan công an đã kết luận được sai phạm bước đầu là của tập thể điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang. Cơ quan công an đã thông báo với Bộ GD-ĐT kết quả ban đầu này, làm căn cứ để Bộ GD-ĐT xác định phương án thi lại đối với tất cả TS.

Ông Hưng cũng chia sẻ những khó khăn mà cơ quan công an đối mặt trong quá trình điều tra: "Thứ nhất, diện đối tượng điều tra rất đông. Thứ hai, đây là hành vi vi phạm có tính chất của tội phạm có tổ chức, với lượng người liên quan rất lớn, đặc biệt là 328 TS. Về nguyên tắc, các cháu ở độ tuổi gần 18 tuổi đã có đủ năng lực nhận thức hành vi pháp luật. Tuy nhiên, thực tế nhận thức pháp luật của các cháu còn nhiều hạn chế…".

Cũng theo ông Hưng, trong quá trình điều tra tiếp theo, với nguyên tắc "làm rõ đến đâu xử lý đến đó", nếu phát hiện thêm dấu hiệu và đủ căn cứ cấu thành tội danh khác, cơ quan điều tra sẽ tiếp tục khởi tố và thông báo rộng rãi cho báo chí được biết.

ảnh: Tuấn Minh

Không phải đăng ký lại nguyện vọng xét tuyển

Ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT), cho biết toàn bộ hồ sơ đăng ký xét tuyển của các TS dự thi tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang vẫn được hệ thống bảo lưu và giữ nguyên hoàn toàn. Như vậy trạng thái mà các TS này đã đăng ký (như đăng ký vào trường nào, có những nguyện vọng nào, thứ tự nguyện vọng ra sao) trong đợt đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng từ ngày 2 - 14.7 sẽ được "đóng băng". Hệ thống sẽ tách hồ sơ của các em để xét tuyển riêng dựa trên sau khi có kết quả kỳ thi lại.

Khi có kết quả điểm của kỳ thi lại hoặc cập nhật kết quả theo tiến độ điều tra của cơ quan công an, điểm số của các TS đạt đến đâu sẽ được dùng để xét tuyển tương ứng vào đúng các nguyện vọng và trường các em đã đăng ký ban đầu (hoặc cũng có thể bị hủy quyền đăng ký xét tuyển nếu cơ quan công an xác định TS có sai phạm). Quyền lợi của 328 TS này được tách riêng, bảo đảm các em vẫn có cơ hội đạt ngưỡng tối thiểu 15 điểm theo quy định tuyển sinh năm 2026 về nguồn tuyển khi có kết quả thi lại.

PV Thanh Niên đặt câu hỏi Bộ GD-ĐT sẽ xử lý thế nào khi các trường đã đủ chỉ tiêu, đặc biệt là với các ngành "hot", trong khi kết quả thi lại của TS đạt điểm chuẩn trúng tuyển nguyện vọng đã đăng ký, đồng thời cơ quan chức năng xác định các em không sai phạm. Ông Thảo cho biết chậm nhất là ngày 13.8 các trường ĐH sẽ công bố điểm chuẩn và danh sách trúng tuyển đợt xét tuyển chung. Quy chế cho phép biên độ dao động trong chỉ tiêu tuyển sinh của các trường là vượt không quá 5%. Bộ GD-ĐT đã làm việc và trao đổi với các trường ĐH có TS Tuyên Quang đăng ký để các trường hỗ trợ, phối hợp tính toán chỉ tiêu riêng cho các em nằm trong biên độ cho phép, đảm bảo TS có năng lực thực chất, đủ điểm trúng tuyển vẫn có cơ hội học tập đúng ngành, đúng trường theo nguyện vọng, kể cả với các ngành "hot".