Vận hội mới của Đồng Nai: Trục kinh tế năng động hành lang ven sông

ĐÔ THỊ THÔNG MINH VEN SÔNG

Ngày 15.5, HĐND TP.Đồng Nai khóa 1 (nhiệm kỳ 2026 - 2031) đã thông qua nghị quyết, chấp thuận thông tin dự án, chấp thuận nhà đầu tư được lựa chọn trong trường hợp đặc biệt đối với 2 khu đô thị (KĐT) thông minh ven sông tại xã Đại Phước.

ẢNH: LÊ LÂM

Cụ thể, nghị quyết thống nhất xác định 2 dự án KĐT thông minh ven sông tại xã Đại Phước (khu Bắc và khu Nam) là các dự án cấp bách; đồng thời chấp thuận nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt đối với 2 dự án nêu trên. Theo nghị quyết, 2 KĐT thông minh này có tổng diện tích hơn 1.900 ha, quy mô dân số khoảng 200.000 người. Mục tiêu sẽ xây dựng nơi này thành KĐT thông minh ven sông, khoa học và đổi mới sáng tạo, có vai trò động lực thúc đẩy KT-XH quy mô lớn của xã Đại Phước nói riêng và đô thị Nhơn Trạch, TP.Đồng Nai nói chung.

Ông Đỗ Thành Phương, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.Đồng Nai, cho biết 2 KĐT thông minh trên nằm ở khu vực trung tâm động lực của xã Đại Phước và KĐT mới Nhơn Trạch, vị trí nằm ở cửa ngõ và giao thoa giữa các trục liên kết vùng và khu chức năng chiến lược, tiếp giáp sông Đồng Nai cùng nhiều tuyến đường trọng điểm như cầu Phú Mỹ 2, cầu Cát Lái, cầu Phước Khánh và cao tốc Bến Lức - Long Thành. "Với vị thế đó, khu vực này không chỉ có vai trò hạt nhân phát triển không gian đô thị - khoa học và đổi mới sáng tạo mà còn được xem là điểm kích hoạt quan trọng trong tiến trình đô thị hóa phía tây KĐT mới Nhơn Trạch và hành lang sông Đồng Nai", ông Phương nói.

ẢNH: LÊ LÂM

Nghị quyết trên cũng được xem như bước đi nhằm hiện thực hóa quy hoạch TP.Đồng Nai thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Trong quy hoạch này, TP.Đồng Nai xác định khu vực đô thị sân bay Long Thành và hành lang sông Đồng Nai là động lực phát triển. Đối với đô thị sân bay Long Thành sẽ phát triển toàn diện hệ sinh thái dịch vụ hàng không hiện đại, đồng bộ trong phạm vi sân bay Long Thành và khu vực lân cận, hướng tới hình thành "Thành phố sân bay Long Thành" trở thành trung tâm dịch vụ, logistics và nơi trung chuyển của khu vực Đông Nam Á.

Còn khu vực sông Đồng Nai, thành phố xác định đây là trục phát triển kinh tế năng động, sẽ tập trung nguồn lực xây dựng đại lộ ven sông quy mô 8 - 10 làn xe; xúc tiến xây dựng các cầu qua sông để tăng cường liên kết với TP.HCM và các tỉnh lân cận.

KHAI THÁC THẾ MẠNH TỪNG ĐOẠN SÔNG

Sông Đồng Nai là sông nội địa dài nhất VN (586 km), bắt nguồn từ tỉnh Lâm Đồng, chạy qua TP.Đồng Nai, TP.HCM rồi đổ ra biển, trong đó phần qua địa bàn Đồng Nai dài khoảng 200 km. Để khai phá tiềm năng ven con sông này, TP.Đồng Nai chọn cách chia thành nhiều phân đoạn để phát triển phù hợp với lợi thế sẵn có. Cụ thể là 5 phân đoạn gồm:

ẢNH: LÊ LÂM

Khu vực ven sông phân đoạn Tân Phú - Định Quán: phát triển khu du lịch hồ Trị An và các cụm dịch vụ du lịch theo mô hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí gắn với rừng và các hoạt động bảo vệ cảnh quan, bảo vệ rừng đầu nguồn, bảo tồn tài nguyên nước.

Khu vực ven sông phân đoạn hồ Trị An: định hướng trở thành khu du lịch quốc gia với mô hình du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, giải trí cao cấp, gắn với bảo tồn cảnh quan mặt nước và hệ sinh thái rừng. Trong đó tập trung xây dựng tuyến đường ven hồ Trị An và hình thành các khu nghỉ dưỡng ven hồ gắn với cảnh quan thiên nhiên, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bạc.

Khu vực ven sông phân đoạn Tân An - Tân Triều (H.Vĩnh Cửu cũ): mô hình không gian nông nghiệp - đô thị sinh thái gắn với trục công nghiệp và hạ tầng giao thông, hình thành tuyến đô thị năng động hai bên sông.

Khu vực ven sông phân đoạn Biên Hòa - Long Thành: là phân đoạn trung tâm và động lực phát triển chính của toàn tuyến hành lang sông Đồng Nai với điểm nhấn là KĐT Hiệp Hòa cùng với khu vực chuyển đổi công năng khu công nghiệp (KCN) Biên Hòa I thành KĐT và Trung tâm chính trị, hành chính TP.Đồng Nai. 

Trong đó, hình thành tuyến giao thông công cộng đường thủy kết hợp với các điểm trung chuyển đa phương thức, định hướng phát triển các trung tâm TOD ven sông. Đoạn phía nam phát triển các KĐT - dịch vụ cao cấp, kiểu mẫu, từng bước giãn dân từ khu vực trung tâm hiện hữu và thu hút dân cư từ TP.HCM và các địa phương lân cận.

ẢNH: LÊ LÂM

Khu vực ven sông phân đoạn Nhơn Trạch: đoạn hạ lưu sông Đồng Nai được định hướng là không gian đô thị cửa ngõ phía đông và đông nam vùng, phát triển các KĐT mới, du lịch, thương mại, dịch vụ, cảng biển…

LỢI THẾ ĐẶC BIỆT

Khi tham gia ý kiến về việc điều chỉnh quy hoạch Đồng Nai vào năm 2025, tiến sĩ Trần Du Lịch, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, thành viên Tổ tư vấn KT-XH Đồng Nai, đã nói: "Không phải địa phương nào cũng có một dòng sông lớn và ôm lấy trung tâm đô thị như Đồng Nai. Đây là lợi thế đặc biệt, địa phương cần tận dụng để hình thành các đô thị ven sông".

Phân tích thêm về lợi thế trên, tiến sĩ khoa học - KTS Ngô Viết Nam Sơn nói sông Đồng Nai đóng vai trò rất quan trọng trong hệ thống giao thông đường thủy, hạ tầng kinh tế biển. Thứ nhất là về vận chuyển hàng hóa từ khu vực thượng nguồn và các cảng cạn, cảng sông ở Đồng Nai, Bình Dương cũ (nay là TP.HCM) ra cảng biển Thị Vải - Cái Mép, cảng Cần Giờ bằng sông Đồng Nai là rẻ nhất, hiệu quả nhất.

Thứ hai về du lịch, con sông chảy từ Lâm Đồng xuống Đồng Nai gặp Vườn quốc gia Nam Cát Tiên, rồi hồ Trị An, đây là những nơi thích hợp phát triển du lịch sinh thái. Về đến đô thị trung tâm TP.Đồng Nai thì có cù lao Phố mang bề dày lịch sử, chảy tiếp nữa thì gặp sông Sài Gòn phân thành 2 nhánh nối với các KĐT ven sông TP.HCM.

"Với những thế mạnh mà dòng sông mang lại, cộng với định hướng phát triển của TP.Đồng Nai, theo tôi, sắp tới khu vực ven sông Đồng Nai có rất nhiều cơ hội phát triển tương quan với TP.HCM, sẽ hình thành các chuỗi đô thị ven sông từ hồ Trị An về tới TP.HCM", ông Ngô Viết Nam Sơn nhận định. (còn tiếp)