World Cup bước sang chương mới

Bản đồ bóng đá thay đổi

Tây Ban Nha hoàn toàn xứng đáng với chức vô địch World Cup 2026. 4 đội lọt vào bán kết chính là 4 đội có vị thứ cao nhất trong bảng xếp hạng FIFA. Nhưng bản đồ bóng đá thế giới đã có những thay đổi rất lớn. Những gì xảy ra tại World Cup 2026 không phải là phát hiện, mà chỉ là sự khẳng định để giới hâm mộ thấy được rõ hơn những gì họ nên chờ đợi ở kỳ World Cup tiếp theo - tạm gọi đấy là chương mới của World Cup.

ẢNH: REUTERS

Từ nay, cả ba đội tuyển có bề dày truyền thống hào hùng nhất trong lịch sử World Cup đều không còn đáng gọi là cường quốc World Cup nữa, gồm Brazil, Đức và Ý. Tổng cộng họ đã có đến 13 lần vô địch - hơn nửa tổng số danh hiệu vô địch World Cup xưa nay. Nhưng Brazil không vào nổi tứ kết World Cup 2026, Đức còn bị loại sớm hơn, và Ý thậm chí không có suất dự ngay cả khi FIFA đã mở rộng đấu trường World Cup lên 48 đội. Điều quan trọng là thất bại của cả ba tên tuổi lớn đều rất hợp lý, không có chút bất ngờ nào.

Brazil, Đức, Ý đâu chỉ lặng lẽ rút khỏi World Cup 2026 (hoặc phải làm khán giả ngay từ đầu). Nhìn lại 3 kỳ World Cup gần đây, tổng thành tích của 3 nền bóng đá này chỉ là vỏn vẹn 2 lần vào đến tứ kết, đều của Brazil. Ý luôn vắng mặt. Đức có 2 lần về nước ngay sau vòng bảng và 1 lần tiến được đến vòng knock-out đầu tiên. Suốt 20 năm nay, Brazil luôn bị loại ngay khi gặp phải đối thủ châu Âu đầu tiên ở giai đoạn knock-out (lần lượt thúc thủ trước Pháp, Hà Lan, Đức, Bỉ, Croatia, Na Uy).

Xưa nay người ta luôn xem châu Á và châu Phi như một cặp thế lực ngang hàng: cùng bị xếp vào nhóm lót đường, cùng vươn lên đẳng cấp "ngựa ô", hoặc cùng xứng đáng được cấp suất dự World Cup. World Cup 2026 đã đưa ra câu trả lời là châu Á không hề xứng đáng. Trong 9 đại diện của bóng đá châu Á tại World Cup này, có đến 7 đội về nước ngay sau vòng bảng (5 đội đứng chót bảng). Châu Phi hơn hẳn khi có đến 9/10 đội vượt qua vòng bảng.

World Cup của các lão tướng ?

Chưa có phát biểu chính thức nào cho thấy các "ông lão" trên dưới 40 tuổi như Luka Modric (Croatia), Cristiano Ronaldo (Bồ Đào Nha) hoặc Lionel Messi (Argentina) sẽ chia tay đội tuyển của họ trong tương lai trước mắt. Ở một khía cạnh khác, dù họ có tiếp tục hay không, giới hâm mộ bóng đá chắc cũng không còn kỳ vọng thêm điều gì. Nghĩa là chương mới của World Cup sẽ không còn những cái tên huyền thoại ấy nữa. Nhưng điều đó không có nghĩa là sẽ không có những lão tướng sáng ngời trong tương lai. Một kỷ nguyên mới chỉ vừa mở ra: kỷ nguyên "gừng càng già càng cay" ở đấu trường World Cup.

Có người thắng, kẻ bại; hoặc nói cách khác là họ thành công ở những mức độ khác nhau. Nhưng đây thật sự là kỳ World Cup mà các "lão tướng" đồng loạt diễn vai chính ở rất nhiều đội bóng khác nhau - chứ không chỉ có mỗi Messi là nhân vật trung tâm trong đội Argentina. Độ tuổi bình quân của các cầu thủ dự World Cup này tăng vọt đến con số cao ngất: 28 tuổi 113 ngày. Thật ra, độ tuổi bình quân lại đang giảm đi ở các giải đấu lớn tầm CLB. Tuổi bình quân ở Champions League mùa bóng vừa qua là 26 tuổi 252 ngày, Ngoại hạng Anh là 26 tuổi 223 ngày. World Cup 2026 cũng vừa chứng kiến một biểu tượng mới của thế hệ trẻ: Lamine Yamal (Tây Ban Nha) trở thành cầu thủ tuổi teen đầu tiên trong lịch sử đá chính ở trận chung kết và vô địch World Cup khi đang giữ ngôi vô địch châu Âu. Vậy vấn đề nằm ở chỗ nào?

Sự trợ giúp của khoa học và hàng loạt quy định mới rất thuận lợi làm gánh nặng tuổi tác giảm hẳn nơi các tài năng luống tuổi. Các đội tuyển không được mua cầu thủ thoải mái như CLB, nên phải chắt chiu, tận dụng tài năng có được. Bản thân các lão tướng dĩ nhiên đã có kinh nghiệm già dặn nên dễ dàng tự điều chỉnh cách chơi cho phù hợp.