Nhưng cùng với tiện ích là những áp lực mới, như việc cập nhật dữ liệu thường xuyên, tham gia nhiều nền tảng, nhắn tin liên tục và phải phản hồi nhanh... Vì vậy nhiều giáo viên chủ nhiệm (GVCN) hiện nay cho rằng chưa thực sự nhàn hơn.
Dùng AI để xây dựng chiến lược phát triển lớp
Ngày nay nhiều GVCN sử dụng công nghệ để xây dựng kế hoạch và quản lý lớp. Chẳng hạn một GVCN lớp 11 tại Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền (P.Tân Sơn Nhất, TP.HCM) đã dùng trí tuệ nhân tạo (AI) để khái quát hóa chiến lược phát triển của lớp mình chủ nhiệm và gửi về cho phụ huynh.

“Chiến lược chủ nhiệm lớp” được GVCN thiết kế bằng AI
ẢNH: H.NGUYÊN
Nếu nhìn từ những công việc hằng ngày, có thể thấy công nghệ đang trở thành một "trợ lý" khá hữu ích cho GVCN. Trước hết là quản lý thông tin và dữ liệu học sinh (HS). Thay vì phải ghi chép, cộng trừ, tổng hợp thủ công, GVCN có thể theo dõi sĩ số, chuyên cần, tình hình học tập, kết quả rèn luyện của từng HS trên các hệ thống quản lý. Những dữ liệu ấy giúp GV nhanh chóng nhận ra HS nào thường xuyên nghỉ học, em nào có dấu hiệu sa sút hoặc em nào đang có sự tiến bộ để có biện pháp hỗ trợ.
Công nghệ cũng giúp kết nối GVCN với GV bộ môn và nhà trường thuận tiện hơn. Những thông tin cần phối hợp có thể được chuyển nhanh chóng; các báo cáo, số liệu được tổng hợp dễ dàng; việc trao đổi giữa GVCN với ban giám hiệu, GV bộ môn hay các bộ phận liên quan không còn phụ thuộc quá nhiều vào những cuộc họp trực tiếp.
Một thầy giáo dạy văn tại Trường THPT Nguyễn Hữu Cầu, xã Bà Điểm, TP.HCM, chia sẻ kinh nghiệm dùng công nghệ để "thăm dò" HS: "Công nghệ mở ra thêm một cách để GVCN lắng nghe và nắm bắt tâm tư của lớp. Những khảo sát trực tuyến, phiếu thăm dò hoặc biểu mẫu ẩn danh có thể giúp HS mạnh dạn chia sẻ điều mà đôi khi các em không muốn nói trực tiếp. GVCN có thể hỏi HS điều gì khiến các em lo lắng, mong muốn gì ở lớp, gặp khó khăn nào trong học tập hay quan hệ bạn bè". Như vậy, công nghệ không chỉ phục vụ việc "quản lý" mà còn có thể giúp GVCN biết "lắng nghe".
Với phụ huynh, các kênh liên lạc số giúp rút ngắn khoảng cách giữa gia đình và nhà trường. Một thông báo, lịch học, lịch hoạt động hay vấn đề cần phối hợp có thể được chuyển đến phụ huynh nhanh chóng. Khi cần trao đổi riêng về một HS, GVCN cũng có thể liên hệ thuận tiện hơn thay vì phải chờ đến những cuộc họp phụ huynh định kỳ.
Ngoài ra, GVCN có thể nhờ AI xây dựng bản nháp kế hoạch chủ nhiệm, kế hoạch tháng, tuần; gợi ý nội dung sinh hoạt lớp; xây dựng hoạt động trải nghiệm; soạn câu hỏi khảo sát HS; viết thông báo gửi phụ huynh; tổng hợp những ý kiến thu được từ HS... Một GVCN thậm chí có thể cung cấp cho AI những đặc điểm cơ bản của lớp để nhận được một bản kế hoạch phù hợp hơn. Từ đó, GV chỉnh sửa, bổ sung theo tình hình thực tế.
Nguy cơ GVCN trở thành... "người trực hệ thống"
Một nghịch lý đang xuất hiện là dù công việc GVCN đang giảm hồ sơ giấy nhưng lại tăng hồ sơ số. Chuyển đổi số vô tình biến thành "số hóa việc nhập liệu" thay vì thực sự giảm việc cho GV.

Ngày nay nhiều GVCN sử dụng công nghệ để xây dựng kế hoạch và quản lý lớp
ẢNH: NGỌC LONG
Một áp lực nữa cho GVCN là phải hiện diện gần như liên tục trên môi trường số. Điện thoại giúp GVCN kết nối với phụ huynh nhanh hơn, nhưng cũng khiến công việc chủ nhiệm dễ kéo dài từ giờ làm việc sang buổi tối, ngày nghỉ. Một tin nhắn của phụ huynh, một thông báo của nhà trường, một yêu cầu cập nhật dữ liệu có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Khi sự thuận tiện biến thành yêu cầu phải phản hồi ngay, GVCN rất dễ trở thành một "người trực hệ thống": vừa theo dõi lớp, vừa theo dõi phần mềm, vừa kiểm tra tin nhắn, vừa cập nhật dữ liệu...
Công nghệ cũng có thể tạo ra một áp lực khác: phải biết và sử dụng ngày càng nhiều công cụ. Hôm nay là một phần mềm quản lý, ngày mai là một nền tảng khảo sát, công cụ thiết kế, ứng dụng liên lạc. Nếu không được hướng dẫn, tập huấn và tổ chức hợp lý, những công cụ vốn được tạo ra để hỗ trợ GV lại trở thành một dạng công việc mới.
Một thầy giáo chủ nhiệm lớp tại P.Xuân Hòa, TP.HCM, chia sẻ: "Điều đáng lo nữa cho công việc chủ nhiệm trong thời công nghệ số là GVCN sử dụng quá nhiều thời gian cho công nghệ, mà dành ít thời gian cho việc tìm hiểu tâm sinh lý, hoàn cảnh... của HS. Mà điều này lại rất cần vai trò của GVCN".
GVCN mong muốn điều gì ?
GVCN cần một cách sử dụng công nghệ hợp lý để phục vụ công tác chủ nhiệm thay vì tạo thêm áp lực. Vì vậy nhà trường nên có sự thống nhất về nguyên tắc làm việc rạch ròi giữa vai trò công nghệ và con người. Không nên quá lạm dụng công nghệ.
Giảm bớt những biểu mẫu, những ứng dụng nền tảng số không cần thiết. Nếu một dữ liệu không phục vụ trực tiếp cho quản lý hoặc giáo dục HS thì không nên biến nó thành thêm một nhiệm vụ cho GVCN.
Đặc biệt, các hệ thống cần được liên thông, tránh tình trạng một thông tin phải nhập nhiều lần, chồng chéo. Số hóa hiệu quả, theo các GV dạy tin học, là phải "nhập một lần, sử dụng nhiều lần".
Cũng cần có nguyên tắc/quy ước về thời gian giao tiếp của GVCN trên môi trường số. Kết nối thuận tiện không có nghĩa GVCN phải trực tuyến 24/7. Những trường hợp khẩn cấp cần có kênh riêng; những trao đổi thông thường nên có khung thời gian phù hợp để bảo vệ thời gian nghỉ ngơi cho giáo viên.
Một mong mỏi khác của nhiều thầy cô là cần có "cách đánh giá (thi đua) cho phù hợp, hiệu quả hơn về công tác chủ nhiệm khi làm việc trên môi trường số".










Bình luận (0)