Lò trẻ nào chắp cánh thành công cho U.23 Việt Nam?

NỀN MÓNG THÀNH CÔNG

Khi đội tuyển VN thua 0-4 trước lực lượng nhập tịch (sau này bị phanh phui giả mạo giấy tờ) của Malaysia, bóng đá VN từng đứng trước câu hỏi: Có nên chạy đua nhập tịch ồ ạt như Malaysia, Indonesia, hay tiếp tục con đường đào tạo trẻ vốn đòi hỏi thời gian, kiên nhẫn, cùng rủi ro thất bại cao độ bởi không phải lứa nào cũng hay? Sau cùng, mục tiêu bóng đá VN lựa chọn là kiên trì xây dựng nội lực để đi trên đôi chân của chính mình, thay vì ngoại lực vay mượn. Thành công vang dội ở vòng chung kết U.23 châu Á 2026 với tấm HCĐ, kỷ lục thắng 5 trận cùng hàng công mạnh thứ hai giải đấu cho thấy "quả ngọt" sẽ trĩu cành nếu lớp trẻ được đầu tư đúng đắn.

ẢNH: TED TRẦN

Chiến thắng của U.23 VN không đến nhờ may mắn, mà là thành tựu của thực lực tự thân. Các học trò HLV Kim Sang-sik được đào tạo kỹ năng chơi bóng, tư duy chiến thuật ở các trung tâm tốt nhất hiện nay như PVF, Thể Công Viettel, HAGL, Công an Hà Nội (CAHN), SLNA, Đà Nẵng, Thanh Hóa, Nutifood và Hà Nội. Trong đó, PVF là cái nôi của nhiều tuyển thủ nhất, khi mài giũa nên Hiểu Minh, Xuân Bắc, Anh Quân, Lê Phát. Thanh Nhàn là trường hợp đặc biệt, được HLV Philippe Troussier phát hiện tài năng khi còn khoác áo Tây Ninh, sau đó đưa ra PVF đào tạo. Chính con đường "trồng người" bền bỉ và kiên định của PVF đã mang đến thành quả, với nhiều nhân tố triển vọng nhờ được đào tạo chuẩn mực và cọ xát với đối thủ quốc tế từ khi còn rất trẻ.

Lò trẻ Thanh Hóa cũng có dấu ấn đậm nét khi sản sinh bộ ba Văn Thuận, Thái Sơn, Ngọc Mỹ. Trong đó, Ngọc Mỹ là viên ngọc ưu tú nhất của lứa U.19 Thanh Hóa vô địch U.19 quốc gia 2023. Thái Sơn trở thành máy quét bền bỉ được HLV Velizar Popov phát hiện và mài giũa tại đội 1 Thanh Hóa, trước khi thăng tiến vượt bậc dưới bàn tay dìu dắt của ông Troussier. Nutifood của HLV Guillaume Graechen đã vun trồng Lý Đức, Nhật Minh, Quốc Cường và Quốc Việt, với phong cách chơi bóng phảng phất hình bóng Văn Toàn, Tuấn Anh của HAGL JMG trước đây. SLNA tự hào sở hữu Văn Bình, thủ môn được đôn lên bắt chính V-League khi mới 20 tuổi. Hà Nội có trung vệ Văn Hà, Đức Anh cùng thủ môn Đình Hải. Thể Công Viettel sở hữu "ngọc quý" Công Phương, Đà Nẵng mang niềm tự hào Phi Hoàng, CAHN có Minh Phúc, HAGL mài giũa Trung Kiên. Đình Bắc là trường hợp đặc biệt, khi từng lỡ duyên với SLNA, sau đó được trao cơ hội ở CLB Quảng Nam (đã giải thể), rồi vươn tầm khi bén duyên với CLB CAHN.

CHIẾN LƯỢC DÀI HẠN

Thành công của U.23 VN mang dáng dấp bền vững, khi lứa cầu thủ này đến từ nhiều trung tâm đào tạo. Không lò nào sở hữu quá 5 cầu thủ vừa đoạt HCĐ châu Á, cho thấy bóng đá trẻ VN không phụ thuộc vào cụ thể một học viện bóng đá nào. Mỗi trung tâm hay đội bóng có một triết lý huấn luyện, tiêu chí đánh giá cùng chiến lược trao cơ hội thi đấu riêng, tạo ra những miếng ghép khác biệt, góp phần hình thành tập thể U.23 VN đa năng và thiện chiến.

Theo chuyên gia Đoàn Minh Xương, trưởng ban bóng đá học đường Liên đoàn Bóng đá TP.HCM, bóng đá trẻ VN vẫn có thể tốt hơn. "Nếu thêm nhiều địa phương, CLB chung tay đào tạo trẻ, U.23 VN sẽ có thêm nhiều ngọc quý. Điểm ưu của một số lò hiện nay là kết hợp đào tạo chuyên môn với dạy văn hóa, ngoại ngữ giúp cầu thủ có kỹ năng giao tiếp tốt, tài đức vẹn toàn. Các cầu thủ được huấn luyện thể lực bài bản với chuyên gia, giáo án quốc tế. Để bóng đá trẻ VN hay hơn nữa, vẫn cần có một số tiêu chuẩn nên áp dụng đồng bộ, như chất lượng sân bãi, chế độ dinh dưỡng… Điều này đòi hỏi VFF và các CLB, trung tâm cần có tiếng nói chung, nhờ vậy sản phẩm đầu ra sẽ chất lượng hơn", ông Xương phân tích.

Theo các chuyên gia, cầu thủ trẻ cần được đá nhiều hơn nữa. Cựu HLV Troussier cho rằng con số nên là 35 - 40 trận/năm, HLV Cristiano Roland của U.17 VN nhận định mỗi năm khoảng 30 - 35 trận. Sự ra đời của các giải trẻ, trong đó có sân chơi bóng đá Thanh Niên sinh viên VN, là môi trường lý tưởng cho các nhân tài bóng đá sinh viên trưởng thành và vươn mình. Bóng đá học đường cũng là mảnh đất màu mỡ sản sinh nhân tài, ví dụ U.23 Nhật Bản đã vô địch châu Á với 1/3 đội hình là sinh viên. Bóng đá VN có thể tận dụng mạng lưới thể thao học đường để có thêm lựa chọn cho các lứa U.20, U.23.