Ngày Quốc tế Nam giới 19.11: 'Đàn ông phải mạnh mẽ' và những điều khó nói

Hoài Nhiên
Hoài Nhiên
Nhiều đàn ông giấu kín những vấn đề tâm lý, chỉ tìm đến bác sĩ khi triệu chứng đã trở nặng. Điều gì khiến họ âm thầm chịu đựng thay vì tìm kiếm sự giúp đỡ?

“Nước mắt chảy ngược vào trong”

Trong 10 tháng đầu năm 2026, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM ghi nhận 240.200 lượt khám, trong đó nam giới từ 18 tuổi trở lên có 112.768 lượt, chiếm 46,9%. Bác sĩ chuyên khoa 2 Vũ Kim Hoàn, Phòng Kế hoạch tổng hợp của bệnh viện cho biết, chỉ trong 10 tháng, số lượt khám của nhóm nam giới này đã vượt cả năm 2025 (104.507 lượt).

Vì sao nhiều đàn ông âm thầm chịu đựng những bất ổn tâm lý? - Ảnh 1.

Bác sĩ Vũ Kim Hoàn thăm khám cho bệnh nhân

ẢNH: BSCC

Theo bác sĩ Hoàn, nam giới đến khám thường gặp trầm cảm, rối loạn lo âu với triệu chứng điển hình là mất ngủ. Đáng chú ý, nhiều người cố che giấu những bất ổn tâm lý, âm thầm chịu đựng cho đến khi tình trạng trở nặng mới đi khám.

Bác sĩ Hoàn dẫn một trường hợp lâm sàng: Một bệnh nhân ngoài 30 tuổi làm ăn thua lỗ, phải làm hai công việc. Khoảng một năm sau, anh kiệt sức, cáu gắt, khó tập trung rồi bị công ty sa thải. Sau khoảng 4 tháng điều trị, tình trạng của anh dần cải thiện. Bác sĩ cảnh báo, một số trường hợp trầm cảm nặng có thể dẫn đến hành vi gây nguy hiểm cho bản thân. Do đó, việc phát hiện sớm, điều trị phù hợp và tuyệt đối không tự ý ngừng điều trị rất quan trọng.

Bàn về tâm lý giấu kín những bất ổn tinh thần ở nam giới, bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Minh Khuyên, Trưởng khoa Tâm thể, Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 TP.HCM, dùng hình ảnh “nước mắt chảy ngược vào trong” để nói về sự chịu đựng âm thầm của nhiều đàn ông. Trước áp lực học hành, sự nghiệp, gia đình, họ ít giãi bày, thường cố tự vượt qua. “Việc cố gắng đè nén vào nội tâm chỉ làm cảm xúc nặng nề hơn”, bác sĩ Khuyên nhận định.

Theo bác sĩ Khuyên, nhiều người chỉ đi khám khi bị gãy tay, gãy chân, sốt... nhưng xem nhẹ sức khỏe tinh thần. Căng thẳng kéo dài có thể đi kèm mất ngủ, đau đầu, hồi hộp, khó thở hoặc triệu chứng tiêu hóa. Người bệnh thường khám tim mạch, tiêu hóa mà ít nghĩ đến yếu tố tâm lý. Có người “đi khám hết chỗ này đến chỗ kia tìm hoài không ra bệnh”, trong khi sức khỏe tinh thần chưa được đánh giá đầy đủ.

Bác sĩ Khuyên lưu ý, bên cạnh các triệu chứng cơ thể, những thay đổi kéo dài như mất ngủ, lo âu, cáu gắt, thu mình, giảm khả năng làm việc cũng cần được chú ý. Người bệnh nên thăm khám để xác định nguyên nhân và được đánh giá sức khỏe tâm thần khi cần thiết.

Vì sao đàn ông ngại tìm kiếm sự giúp đỡ?

Lý giải vì sao nhiều đàn ông giấu kín khó khăn tâm lý, tiến sĩ xã hội học, thạc sĩ tâm lý trị liệu Phạm Thị Thúy, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II, chỉ ra những định kiến giới ăn sâu ngay từ nhỏ: “Con trai không được khóc”, “Phải ra dáng đàn ông”, “Đàn ông phải mạnh mẽ”. Lớn lên, họ tiếp tục chịu sức ép phải thành đạt, làm trụ cột kinh tế gia đình.

Bà dẫn khái niệm “nam tính bá quyền” của nhà xã hội học R.W. Connell để lý giải hình mẫu người đàn ông phải quyền lực, độc lập, không được bộc lộ khó khăn. Nhiều bé trai được dạy kìm nén thay vì nhận diện, điều hòa cảm xúc. Khi gặp biến cố, một số người trở nên nóng nảy, sa đà vào rượu bia, thậm chí trút giận lên người thân. Những biểu hiện này dễ bị xem là tính khí thất thường, khiến vấn đề tâm lý khó được nhận diện và chậm được can thiệp.

Dẫn một trường hợp nam giới bị trầm cảm sau khi mất việc. Bà Thuý phân tích, áp lực không chỉ đến từ việc mất thu nhập mà còn từ cảm giác đánh mất vai trò trụ cột. Theo bà, những lời phủ nhận cảm xúc, trách móc, so sánh như “Đàn ông gì mà yếu đuối thế”, “Anh nhìn chồng người ta kìa” hay “Có chuyện gì cũng không chịu nói” có thể khiến họ cảm thấy kém cỏi, bị đổ lỗi và càng khép mình.

“Bất kể giới tính, ai cũng cần được bảo vệ sức khỏe tinh thần. Giãi bày cảm xúc, cần sự giúp đỡ không phải là biểu hiện của sự yếu đuối”, bà nhấn mạnh.

Tiến sĩ Thúy cho rằng, thay vì đòi hỏi người đàn ông tự mở lòng, gia đình cần tránh trách móc, gặng hỏi hoặc vội đưa lời khuyên. Người thân có thể mở lời: “Dạo này em thấy anh hơi cáu, anh có khó khăn gì không, em sẵn sàng lắng nghe đây”. Nếu họ chưa sẵn sàng chia sẻ, hãy kiên nhẫn tạo cơ hội trò chuyện qua bữa ăn, hoạt động thể thao, cùng đưa đón, vui chơi với con, ghi nhận nỗ lực và san sẻ gánh nặng gia đình.

Bà khuyến cáo, khi những thay đổi về giấc ngủ, ăn uống, cảm xúc và hành vi kéo dài trên 2 tuần, ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc, cần tìm sự hỗ trợ chuyên môn. “Nhà tâm lý chỉ giúp được một phần. Nếu người thân không thay đổi những lời nói, cách ứng xử gây tổn thương, việc hỗ trợ tâm lý cũng khó đạt hiệu quả”, tiến sĩ Thúy cho hay.

Ngày Quốc tế Nam giới 19.11: Đàn ông cũng cần được quan tâm

Ngày Quốc tế Nam giới được tổ chức vào ngày 19.11 hằng năm, nhằm ghi nhận những đóng góp tích cực của nam giới trong gia đình, cộng đồng và xã hội; đồng thời nâng cao nhận thức về sức khỏe thể chất, tinh thần của nam giới và trẻ em nam.

Bên cạnh thúc đẩy bình đẳng giới, ngày này còn khuyến khích xây dựng những hình mẫu nam giới tích cực, cải thiện quan hệ giữa các giới và tạo điều kiện để đàn ông được chia sẻ, tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn.

Thông điệp của ngày 19.11 cũng là điều series "Đàn ông cũng thế!" muốn gửi gắm: Mạnh mẽ không có nghĩa là phải âm thầm chịu đựng.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.