Tổ chức giám sát thiệt hại dân sự Airwars ngày 31.8 cho biết Mỹ có thể đã lần đầu sử dụng tên lửa Tấn công chính xác (PrSM) trong chiến đấu tại thành phố Lamerd ở miền nam Iran. PrSM do Lockheed Martin, tập đoàn quốc phòng và hàng không vũ trụ Mỹ phát triển.
Một chiếc xe bị hư hại nằm cạnh bức tường với nhiều vết va chạm ở hiện trường vụ tấn công Lamerd (Iran) hồi tháng 2.2026
Ảnh: AP
Theo Airwars, Mỹ được cho là đã phóng ít nhất 3 tên lửa PrSM vào Lamerd ngày 28.2, ngày đầu tiên Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Các vụ tấn công khiến ít nhất 21 dân thường thiệt mạng, trong đó có 7 trẻ em và 2 phụ nữ, cùng khoảng 170 người bị thương.
Phân tích của Airwars cho thấy tên lửa gây thiệt hại trong phạm vi ít nhất 170 mét, trong khi một số dân thường thiệt mạng cách điểm nổ ít nhất 50 mét.
PrSM có thiết kế khác với phần lớn tên lửa thông thường. Thay vì phát nổ khi hoặc sau khi chạm mục tiêu, tên lửa này phát nổ ở độ cao khoảng 15-20 mét rồi phóng hàng chục nghìn viên đạn nhỏ theo hướng 360 độ. Các viên đạn này tạo ra hàng nghìn vết lõm trên nhà cửa, đường phố và phương tiện thay vì 1 miệng hố lớn.
Đoạn phim camera an ninh (CCTV) do truyền thông Iran phân tích cho thấy 3 vụ tấn công diễn ra trong chưa đầy 1 phút. Dựa trên đoạn phim, hình ảnh hiện trường và lời kể nhân chứng, Airwars xác định 3 địa điểm ở Lamerd đã bị tên lửa PrSM tấn công. Cả 3 đều là khu dân cư hoặc công trình dân sự.
Quân đội Mỹ sau đó đã phủ nhận trách nhiệm. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho rằng hình ảnh camera an ninh phù hợp với 1 tên lửa hành trình Hoveyzeh của Iran. Tuy nhiên, phân tích của tờ The New York Times cùng ý kiến các chuyên gia cho rằng mức độ và kiểu thiệt hại không phù hợp với tên lửa Hoveyzeh, đồng thời xác định những tên lửa được sử dụng là PrSM.
Tên lửa mới của Mỹ bắn trúng trường học Iran
PrSM có thể trở thành vũ khí chủ lực của Mỹ?
Quân đội Mỹ và Lockheed Martin hiện chưa công bố bán kính phân mảnh hoặc bán kính gây chết người của PrSM. Tuy nhiên, Airwars phân tích một video quảng bá do Lockheed Martin công bố và ước tính bán kính phân mảnh tối đa được thể hiện trong video chỉ khoảng 50 mét. Con số này chỉ bằng khoảng 1/3 bán kính thiệt hại được ghi nhận tại Lamerd.
Lockheed Martin cho biết PrSM có thể được phóng từ hệ thống pháo phản lực cơ động cao (HIMARS) và tấn công mục tiêu ở khoảng cách lên tới 500 km. Mỗi quả tên lửa được cho là mang khoảng 180.000 viên đạn nhỏ. Tuy nhiên, nhà sản xuất chưa công bố nhiều thông tin quan trọng về đầu đạn và phạm vi các viên đạn có thể bay sau vụ nổ.
Tên lửa đạn đạo PrSM từ hệ thống phóng tên lửa đa nòng M142 HIMARS
Ảnh: QUÂN ĐỘI MỸ
PrSM được cho là phiên bản nâng cấp của đầu đạn GMLRS-AW, cũng do Lockheed Martin sản xuất. GMLRS-AW sử dụng cơ chế phóng hàng chục nghìn viên đạn nhỏ theo nhiều hướng nhưng chỉ có tầm bắn khoảng 70 km, chưa bằng 1/6 tầm bắn của PrSM.
Những phát hiện tại Lamerd làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thương vong dân sự khi Mỹ sử dụng PrSM tại các khu vực đông dân. Michael Meier, cựu trợ lý đặc biệt của Tổng chưởng lý lục quân Mỹ về luật xung đột vũ trang, cho rằng: “Rất khó tìm được lý do phù hợp để sử dụng loại tên lửa này tại khu vực đông dân nếu bán kính gây chết người lên tới 100 mét”.
Lo ngại này càng đáng chú ý khi Bộ Chiến tranh Mỹ hồi tháng 7 trao cho Lockheed Martin hợp đồng trị giá 8,4 tỉ USD để đẩy nhanh sản xuất PrSM. Không lâu sau đó, Anh cũng công bố thỏa thuận mua loại tên lửa này. Những khoản đầu tư lớn cho thấy PrSM có khả năng giữ vai trò ngày càng quan trọng trong các chiến dịch quân sự của Mỹ và đồng minh trong tương lai, dù nguy cơ gây thương vong cho dân thường vẫn là vấn đề đáng quan tâm.
Bình luận (0)