Chốt phương án tính ưu đãi thuế TTĐB với xe hybrid: Không ít mẫu 'rớt đài'

Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi được Quốc hội thông qua ngày 14.6.2025, từ năm 2026, ô tô hybrid tự sạc (HEV) tại Việt Nam sẽ được áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) bằng 70% so với xe xăng, dầu cùng chủng loại. Tuy nhiên, ưu đãi này không áp dụng đại trà mà chỉ với những mẫu mã, phiên bản xe đáp ứng đầy đủ tiêu chí kỹ thuật.

Cụ thể, Nghị định 360/2025/NĐ-CP (Nghị định 360) được Chính phủ ban hành ngày 31.12.2025 nêu rõ, các mẫu xe hybrid tự sạc (HEV và MHEV) thuộc diện được giảm 30% thuế TTĐB phải đáp ứng tỉ trọng xăng sử dụng không quá 70% năng lượng tổng.

ĐỒ HỌA: NGUYỄN DUY

Về cách tính toán tỉ lệ, cơ quan chức năng đưa ra 2 phương án. Trong đó có cách tính tỉ trọng xăng sử dụng (gọi tắt là R) dựa trên tỉ lệ giữa Giá trị tiêu thụ xăng theo chu trình tổ hợp của xe ô tô hybrid điện (FCeq) với Giá trị tiêu thụ xăng trung bình của các loại xe ô tô động cơ đốt trong sử dụng thuần xăng, cùng loại dung tích xi lanh (FCconv).

Như vậy, dựa trên bảng Giá trị tiêu thụ xăng trung bình của các loại ô tô vừa được Bộ Xây dựng công bố vào ngày 30.1.2026, hiện tại đã có thể xác định mẫu mã, phiên bản xe hybrid nào được hưởng ưu đãi thuế TTĐB theo luật mới áp dụng từ năm 2026.

ĐỒ HỌA: NGUYỄN DUY

Toyota là thương hiệu "hưởng lợi" nhất

Nhìn vào danh sách xe hybrid đủ điều kiện hưởng ưu đãi theo bảng trên, có thể thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các hãng. Toyota là thương hiệu hưởng lợi nhất khi toàn bộ các mẫu mã, phiên bản xe hybrid của hãng Nhật Bản đang phân phối tại Việt Nam đều đáp ứng tiêu chuẩn theo Nghị định 360. Từ nhóm xe đô thị cỡ nhỏ như Yaris Cross, Corolla Cross Hybrid, Corolla Altis Hybrid đến những mẫu xe cỡ trung như Camry Hybrid, Innova Cross Hybrid.

ẢNH: ĐÌNH TUYÊN

Honda có 2 mẫu xe có phiên bản hybrid nằm trong diện đượng hưởng ưu đãi thuế TTĐB là Civic và CR-V. Mặc dù vậy, hãng xe này cũng có một trường hợp gây nhiều tiếc nuối là HR-V e:HEV. Mẫu SUV đô thị được kỳ vọng sẽ hưởng ưu đãi nhằm giảm giá bán để tiếp cận nhóm khách hàng trẻ nhưng lại không đạt chuẩn, do tỷ lệ tiêu thụ xăng cao hơn ngưỡng quy định chỉ 0,2%.

Suzuki cũng là thương hiệu gây chú ý. Hãng này sở hữu danh mục xe ô tô du lịch với hầu hết mẫu mã trang bị động cơ hybrid. Tuy nhiên lại chỉ có duy nhất Swift Hybrid đủ điều kiện hưởng ưu đãi. Các mẫu xe khác sử dụng công nghệ hybrid nhẹ (MHEV) nên tỉ trọng tiêu thụ xăng vẫn rất cao, vượt ngưỡng quy định.

ẢNH: ĐÌNH TUYÊN

Hai thương hiệu xe Hàn Quốc Hyundai và KIA hiện cũng có 3 mẫu mã có tùy chọn hybrid, gồm Hyundai Santa Fe, KIA Sorento và KIA Carnival. Tuy nhiên chỉ mỗi KIA Carnival HEV nằm trong diện được hưởng ưu đãi thuế TTĐB. Trường hợp của KIA Sorento cần phân biệt rõ, mẫu xe này hiện phân phối tổng cộng 4 phiên bản trang bị hệ thống vận hành hybrid. Trong đó, 2 phiên bản sử dụng loại hybrid sạc ngoài (PHEV) mặc định đã được hưởng lợi từ các chính sách trước đây. Riêng các bản Sorento HEV thì hệ số R lại lên đến hơn 78%, không đáp ứng tiêu chuẩn.

Chưa chắc giá xe đã giảm mạnh

Nhìn chung, việc cơ quan quản lý công bố các quy định, tiêu chuẩn cụ thể để xác định cụ thể mẫu mã, phiên bản xe hybrid đủ điều kiện hưởng ưu đãi thuế TTĐB từ năm 2026 sẽ giúp thị trường bớt mơ hồ, không còn cảnh "vừa đi vừa dò đường". Các mẫu xe đạt tiêu chí sẽ được hưởng lợi và có cơ hội giảm giá bán để dễ tiếp cận người dùng hơn.

Tuy nhiên, một số chuyên gia vẫn thận trọng nhấn mạnh, giá bán các dòng xe hybrid nằm trong diện ưu đãi thuế TTĐB cũng chưa chắc sẽ giảm mạnh như nhiều người kỳ vọng. Bởi, thuế chỉ là một trong rất nhiều yếu tố cấu thành giá xe.

ẢNH: ĐÌNH TUYÊN

Trước đó, trao đổi với PV Thanh Niên vào cuối năm 2025, ông Vũ Tấn Công - nguyên Tổng thư ký Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho rằng, việc giảm thuế TTĐB có thể tạo dư địa để giá xe hybrid điều chỉnh theo hướng tích cực, nhưng mức giảm sẽ không đồng đều giữa các mẫu xe, ngay cả khi cùng xe đó được hưởng ưu đãi. Bởi lẽ, mỗi hãng xe có cấu trúc chi phí và biên lợi nhuận khác nhau, chưa kể yếu tố cạnh tranh trên từng phân khúc cũng khác.

Trong khi đó, nhà báo Đức Thọ - Báo Công Luận nhận định: "Trên thực tế, chính sách ưu đãi xe hybrid không hề mới. Trước đó, theo luật Thuế TTĐB sửa đổi ban hành năm 2014 (Luật số 70/2014/QH13), loại xe này cũng đã được hưởng ưu đãi thuế (chỉ là chưa chia tách rõ từng loại hình xe, cụ thể là xe hybrid tự sạc (HEV) và plug-in hybrid (PHEV) - PV). Tuy nhiên, giá xe hybrid kể từ đó đến nay không hề giảm nhờ chính sách ưu đãi mà hầu như chỉ giảm do tác động từ các yếu tố sản xuất, kinh doanh, dung lượng thị trường…".

Đại diện một đại lý ô tô Nhật Bản tại Việt Nam cũng thừa nhận mức giảm giá thực tế sẽ không nhiều. Bởi giá niêm yết áp dụng cho mỗi mẫu, phiên bản xe được tính dựa trên rất nhiều yếu tố; thậm chí phụ thuộc cả vào chính sách, chiến lược của hãng.

Cuối cùng, ở góc độ quản lý, có thể thấy ưu đãi thuế TTĐB với xe hybrid mang ý nghĩa định hướng nhiều hơn. Người tiêu dùng vì vậy cần xem xét kỹ từng mẫu xe cụ thể, thay vì kỳ vọng rằng mọi xe hybrid sẽ đồng loạt giảm giá từ năm 2026.