Chuyện nghề: Cùng thắp lên ngọn lửa yêu thương

LỜI HỨA VỚI NGƯỜI RA ĐI

Tháng 9.2021 là khoảng thời gian không thể nào quên đối với TP.HCM nói riêng và các tỉnh, thành phía nam nói chung. Đó là những ngày các khu cách ly và bệnh viện quá tải, những tuyến phố vắng lặng, xe cứu thương hú còi liên hồi. Đau lòng nhất là thống kê mỗi ngày về số người ra đi vì bệnh dịch Covid-19, kéo theo đó là số trẻ em trở thành mồ côi.

Ảnh: Ngọc Dương

Chỉ riêng tại TP.HCM, số học sinh rơi vào cảnh mất cha, mẹ, hoặc mất cả cha lẫn mẹ tính đến ngày 14.9.2021 đã lên đến 1.517 em. Nhìn thấy thảm cảnh của nhiều gia đình và những bàn tay nhỏ chơi vơi ấy, Ban biên tập Báo Thanh Niên đã họp khẩn và quyết định phải nhanh chóng làm gì đó để góp phần xoa dịu nỗi đau Covid-19. Sau đó, chương trình Cùng con đi tiếp cuộc đời chính thức được phát động vào ngày 16.9.2021 với sứ mệnh không để bất kỳ em nhỏ mồ côi vì Covid-19 nào phải bỏ học. Đây không chỉ là một chiến dịch từ thiện, mà là một lời hứa thiêng liêng với người ra đi: bảo trợ toàn diện cho các em đến năm 18 tuổi hoặc hết chương trình đại học nếu có thể.

Ngay sau khi chương trình ra đời, tập thể Ban biên tập, phóng viên, biên tập viên, nhân viên của Báo Thanh Niên ở tất cả các phòng ban và các văn phòng đại diện bước vào hành trình của sự dấn thân. Các phóng viên lập tức tỏa đi các ngõ hẻm vẫn còn giăng dây cách ly để tiếp cận những gia đình có người thân ra đi vì Covid-19.

Khi đó, quá trình tiếp cận các địa phương bị phong tỏa rất khó khăn, việc mặc bộ đồ bảo hộ, đeo khẩu trang kín mít để phỏng vấn gia đình các em qua hàng rào cách ly, hay xác minh thông tin với chính quyền cơ sở… đều là thử thách cam go. Phóng viên phải vượt qua nỗi sợ cá nhân để lắng nghe những lời thỏ thẻ ngây thơ của các em về người thân đã mất, về bữa cơm thiếu vắng, về giấc ngủ không còn vòng tay che chở…

Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Những bài viết về nỗi đau của các trẻ mồ côi như bóp nghẹn trái tim độc giả. Những người làm chương trình cũng tỏa đi thăm hỏi trẻ và gia đình, đồng thời xác minh hoàn cảnh và trao tiền hỗ trợ khẩn cấp, giúp các em phần nào vơi đi buồn đau và khó khăn. Đồng thời, chúng tôi tập hợp hoàn cảnh các trẻ, đối chiếu với hồ sơ thu thập được để báo cáo Ban biên tập, rồi tiến hành vận động, kêu gọi bạn đọc đồng hành để tiến hành bảo trợ lâu dài cho từng trẻ.

PHÉP MÀU TỪ SỰ YÊU THƯƠNG

Sau khi xây dựng khung pháp lý cơ bản cho chương trình, Báo Thanh Niên bắt đầu triển khai ký thỏa thuận bảo trợ lâu dài cho các trẻ. Nhờ sự tín nhiệm và ủng hộ nhiệt thành của bạn đọc, doanh nghiệp, các nhà hảo tâm trong, ngoài nước, chương trình Cùng con đi tiếp cuộc đời đã tạo nên một kỳ tích về kêu gọi cộng đồng xã hội. Tính đến tháng 5.2026, chương trình đã vận động tổng kinh phí hơn 76,2 tỉ đồng; hơn 2.200 lượt trẻ em được thụ hưởng sự hỗ trợ. Điều quan trọng hơn nữa là chương trình đã bảo trợ toàn diện cho 550 em nhỏ đến năm 18 tuổi, trao hàng trăm suất học bổng cho các em vào đại học, giúp các em vững bước trên con đường tương lai.

Bên cạnh đó, chương trình còn quan tâm đến sự phát triển thể chất lẫn tinh thần của các em thông qua các đợt khám sức khỏe tổng quát, các tour du lịch dịp hè, chương trình vui chơi tết thiếu nhi, Trung thu…

Ảnh: Ngọc Dương

Chương trình Cùng con đi tiếp cuộc đời còn là nơi để các em có thể trải lòng và chia sẻ từng khoảnh khắc trưởng thành của chính mình, từ chuyện học tập đến ước mơ về tương lai. Em Trần Anh Kiệt, hiện là sinh viên năm 3 Trường ĐH Tôn Đức Thắng, không bao giờ quên những ngày tháng được nhận học bổng từ chương trình. Kiệt tâm sự: "Mới ngày nào em là một học sinh năm cuối phổ thông với bao ngổn ngang lo lắng về tương lai, về sự mất mát của gia đình và sự cực khổ của mẹ. Vậy mà giờ đây em đã là sinh viên năm thứ 3 và đang tập làm trụ cột cho gia đình, phụ mẹ chăm em, đưa đón và dạy dỗ, bảo ban em học hành. Cuộc sống có thể có nhiều ngã rẽ, em cũng thường hay nhớ về ngày trước lúc còn bố bên cạnh và hiện tại, nhưng dù thế nào thì điều em cảm thấy hạnh phúc nhất là cả hai anh em vẫn được đến trường, được tiếp tục với ước mơ. Với em, chương trình Cùng con đi tiếp cuộc đời không chỉ là một sự hỗ trợ mà là một lời hứa cho lòng tin bền vững qua năm tháng".

Tương tự, cuộc sống của Lâm Tâm Như, hiện là sinh viên năm 3 Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch, đã thay đổi hoàn toàn sau đại dịch. Từ một cô bé được sống trong sự che chở của ba mẹ, ấp ủ bao ước mơ, hoài bão..., sau sự ra đi của ba, mọi dự tính, việc làm của em đều phải được quyết định một cách thận trọng, vì giờ đây em chính là điểm tựa tinh thần và là niềm tự hào duy nhất của mẹ. May mắn thay, chương trình Cùng con đi tiếp cuộc đời đã kết nối, để Như gặp được những vòng tay yêu thương, che chở, giúp em có thêm động lực để có ngày hôm nay. Như bồi hồi tâm sự: "Mặc dù em bị mất tình yêu thương của ba, nhưng bù lại em nhận được rất nhiều tình yêu thương từ các nhà bảo trợ, cộng đồng và cô chú ở Báo Thanh Niên, giúp em trưởng thành và tự tin với ước mơ của mình".

Ảnh: Nhật Thịnh

Giờ đây, ánh mắt, nụ cười của các em đã tươi hơn, sáng trong hơn. Đó chính là động lực giúp chúng tôi tiếp tục kiên trì theo đuổi hành trình đã chọn.

Tấm lòng của những người làm báo Thanh Niên cũng không chỉ dừng lại ở nỗi đau Covid-19. Khi cơn bão Yagi đổ bộ các tỉnh miền Bắc năm 2024, tước đi sinh mạng của nhiều người và khiến 86 trẻ em rơi vào cảnh mồ côi, chương trình Cùng con đi tiếp cuộc đời đã lập tức mở rộng phạm vi, kịp thời đưa các em vào danh sách bảo trợ lâu dài, củng cố thêm tinh thần "không một ai bị bỏ lại phía sau" mà Thanh Niên luôn tâm niệm.

Các khoản hỗ trợ được thiết kế hết sức chi tiết: từ học bổng hằng tháng, bảo hiểm y tế, sách vở, đến cả quà tặng dịp sinh nhật và Tết Nguyên đán. Các phóng viên Báo Thanh Niên đã trở thành người thân, người bạn đồng hành theo dõi sát sao quá trình học tập và phát triển tâm lý của từng em.

Ảnh: Tuấn Minh

Dù đã đạt được những thành quả khích lệ và chuẩn bị cho buổi gặp gỡ kỷ niệm 5 năm chương trình Cùng con đi tiếp cuộc đời vào ngày 16.9.2026, niềm vui của chúng tôi vẫn chưa trọn vẹn. Hiện nay vẫn còn trẻ mồ côi do dịch Covid-19 chưa được bảo trợ dài hạn hoặc những trẻ đã được bảo trợ nhưng do tình hình kinh tế gặp trở ngại, nên chặng đường phía trước vẫn không khỏi gập ghềnh. Đây là nỗi trăn trở lớn nhất của những người làm chương trình. Với mục đích và ý nghĩa nhân văn tử tế, hành trình Cùng con đi tiếp cuộc đời sẽ không dừng lại. Báo Thanh Niên tiếp tục kêu gọi doanh nghiệp, nhà hảo tâm cùng chung tay để lấp đầy khoảng trống kinh phí, giúp thêm nhiều trẻ em tìm được điểm tựa vững chắc để yên tâm học tập, hỗ trợ các em viết tiếp trang sách tương lai đời mình.

Ảnh: Đào Ngọc Thạch

"Tôi mới chính là người nhận được rất nhiều"

Nhận bảo trợ 2 bé gái trong chương trình Cùng con đi tiếp cuộc đời, nhiều năm qua, chị Cẩm Lệ (Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM) trở thành người mẹ thứ hai của 2 em. Tình cảm của chị dành cho các trẻ ấm áp như của người mẹ ruột mà các em không may mất đi trong đại dịch Covid-19.

Chị Lệ bày tỏ: "Cùng con đi tiếp cuộc đời là một chương trình rất có ý nghĩa, kết nối những người có tấm lòng và những trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Hiện vẫn còn nhiều trẻ chưa được bảo trợ lâu dài, chỉ được bảo trợ ngắn hạn, tôi mong muốn chương trình được lan tỏa nhiều hơn, nhiều người biết đến hơn để kết nối với những tấm lòng có khả năng để có thể bảo trợ các con lâu dài. Là người bảo trợ cho 2 trẻ trong chương trình nhưng tôi chưa bao giờ cảm thấy phải cho đi điều gì cả mà tôi mới chính là người nhận được rất nhiều. Gia đình tôi giờ đây có thêm những thành viên mới thật đáng yêu, tôi có thêm những cô con gái, các con tôi có thêm em gái. Những dịp lễ, tôi và các con cùng đi chơi, ăn uống, trò chuyện, mua sắm, vô cùng hạnh phúc! Tôi cảm thấy thật biết ơn khi có các con trong đời, thật may mắn khi được đồng hành với chương trình này của Báo Thanh Niên".

Ảnh: Ngọc Dương

Luật sư Nguyễn Minh Thuận, Giám đốc Công ty luật hợp danh Sài Gòn (Đoàn luật sư TP.HCM) là người gắn bó với chương trình ngay từ những ngày đầu. Luật sư Nguyễn Minh Thuận nhận định: "Đây là một chương trình hỗ trợ kịp thời, có ý nghĩa thiết thực và giàu tính nhân văn".

Chính vì thế, khi được đề nghị đồng hành, luật sư Nguyễn Minh Thuận đã cam kết hỗ trợ miễn phí để cùng Báo Thanh Niên xây dựng quy chế, khung pháp lý của chương trình cũng như tư vấn các vấn đề khác bởi đối tượng của chương trình là trẻ em, luôn cần được bảo vệ ở nhiều góc cạnh. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cần có kế hoạch dự phòng kinh phí, đề phòng trường hợp các nhà bảo trợ vì nhiều lý do mà phải dừng tham gia chương trình, để sự hỗ trợ cho các em không bị gián đoạn.

Bên cạnh đó, luật sư Nguyễn Minh Thuận còn nhận bảo trợ 1 trẻ mồ côi, và giới thiệu cho đồng nghiệp nhận bảo trợ 1 trẻ đến khi tròn 18 tuổi. "Thực sự tôi cảm thấy may mắn khi được đồng hành với chương trình, với Báo Thanh Niên. Được góp một chút sức để các con có một điểm tựa, có động lực vươn lên là tôi cảm thấy hạnh phúc, ý nghĩa trong cuộc đời!", luật sư Nguyễn Minh Thuận chia sẻ.