Khi di chuyển trên đường, không ít người có thói quen tháo dây an toàn mỗi khi ô tô dừng chờ đèn đỏ, đặc biệt tại những giao lộ có thời gian chờ kéo dài. Một số người tranh thủ điều chỉnh tư thế ngồi, lấy đồ vật hoặc đơn giản muốn cảm thấy thoải mái hơn sau một khoảng thời gian phải cài dây an toàn.
Thói quen này xuất phát từ suy nghĩ rằng dây an toàn chỉ cần thiết khi phương tiện đang di chuyển. Khi ô tô đã dừng hẳn trước vạch chờ đèn đỏ, người ngồi trên xe có thể tạm thời tháo dây và cài lại trước khi tiếp tục hành trình. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng việc dừng chờ đèn đỏ vẫn thuộc quá trình tham gia giao thông. Vì vậy, người lái và hành khách cần duy trì dây an toàn trong suốt hành trình, kể cả khi ô tô đang đứng yên.
Vậy pháp luật hiện hành quy định thế nào về tình huống này và người ngồi trên ô tô có thể bị xử phạt trong trường hợp nào?
Dừng chờ đèn đỏ vẫn phải thắt dây an toàn?
Theo khoản 2, điều 10 luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người lái xe và người được chở trên ô tô phải thắt dây đai an toàn tại những chỗ có trang bị dây đai an toàn khi tham gia giao thông đường bộ. Đáng chú ý, quy định này không phân biệt vị trí ngồi phía trước hay phía sau. Điều đó đồng nghĩa, người ngồi ghế phụ hoặc các hàng ghế phía sau, nếu vị trí có trang bị dây an toàn, đều phải sử dụng khi tham gia giao thông.

Việc ô tô dừng chờ đèn đỏ không đồng nghĩa hành trình đã kết thúc, người lái và hành khách vẫn phải tuân thủ quy định về thắt dây an toàn
ẢNH: AI
Một chi tiết cần lưu ý là luật sử dụng cụm từ "khi tham gia giao thông đường bộ", thay vì chỉ đề cập thời điểm phương tiện đang chuyển động. Trong khi đó, khi ô tô lưu thông đến giao lộ và dừng trước vạch để chờ đèn đỏ, việc đứng yên chỉ mang tính tạm thời nhằm chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông. Phương tiện chưa kết thúc hành trình mà vẫn đang tham gia giao thông.
Do đó, không có căn cứ để xem việc dừng chờ đèn đỏ là trường hợp ngoại lệ cho phép người lái hoặc hành khách không phải thực hiện nghĩa vụ thắt dây an toàn theo quy định.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa nghĩa vụ thắt dây an toàn khi tham gia giao thông và điều kiện áp dụng mức xử phạt đối với hành vi không thắt dây an toàn. Bởi trong các quy định xử phạt hiện hành, yếu tố phương tiện đang chạy cũng được đề cập cụ thể.
Xét về an toàn, việc duy trì dây an toàn ngay cả khi ô tô dừng chờ đèn đỏ vẫn rất cần thiết. Thực tế, phương tiện dù đang đứng yên vẫn có nguy cơ xảy ra va chạm nếu bị xe khác đâm từ phía sau hoặc liên quan đến tình huống giao thông bất ngờ. Khi đó, dây an toàn giúp giữ người ngồi ở vị trí phù hợp, hạn chế những chuyển động đột ngột của cơ thể và giảm nguy cơ chấn thương. Đặc biệt, tại những giao lộ đông phương tiện, việc tháo dây rồi vội vàng cài lại khi đèn chuyển xanh còn dễ khiến người ngồi quên thắt dây hoặc không kịp điều chỉnh đúng cách trước khi xe tiếp tục di chuyển.
Nghiên cứu sửa Nghị định 168, chỉ cảnh cáo trường hợp vượt đèn đỏ lần đầu
Không thắt dây an toàn, người ngồi trên ô tô bị phạt ra sao?
Theo quy định tại khoản 4, điều 12 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người được chở trên ô tô không thắt dây đai an toàn tại vị trí có trang bị dây đai an toàn khi xe đang chạy bị phạt tiền từ 350.000 - 400.000 đồng.
Đáng chú ý, trách nhiệm không chỉ thuộc về người trực tiếp không thắt dây an toàn mà còn liên quan đến người điều khiển phương tiện. Cụ thể, điểm l, khoản 3, điều 6 cùng nghị định quy định, tài xế điều khiển ô tô chở người không thắt dây đai an toàn tại vị trí có trang bị khi xe đang chạy bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng. Trong khi đó, nếu chính người điều khiển không thắt dây an toàn khi lái ô tô chạy trên đường, mức xử phạt cũng từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng (theo điểm k, khoản 3, điều 6).
Như vậy, nếu hành khách không thắt dây an toàn khi ô tô đang chạy, cả người này và tài xế đều có thể bị xử phạt theo những hành vi tương ứng.

Để bảo đảm an toàn và tránh vi phạm, người ngồi trên xe nên duy trì dây an toàn trong suốt hành trình
ẢNH: AI
Tuy nhiên, quay lại tình huống ô tô dừng chờ đèn đỏ, cần lưu ý cách xác định hành vi vi phạm. Cụ thể, các quy định xử phạt nêu trên sử dụng những cụm từ như "khi xe đang chạy" hoặc "khi điều khiển xe chạy trên đường". Giả sử một hành khách đã thắt dây an toàn trong suốt quá trình di chuyển, nhưng khi ô tô dừng hẳn trước vạch chờ đèn đỏ, người này tạm thời tháo dây để điều chỉnh tư thế. Sau đó, hành khách cài lại dây đầy đủ trước khi phương tiện tiếp tục lăn bánh.
Với trường hợp này, không nên mặc nhiên áp dụng mức phạt dành cho hành vi không thắt dây khi xe đang chạy chỉ dựa vào việc người ngồi trên xe đã tháo dây trong lúc phương tiện đứng yên. Việc xử lý phải căn cứ vào hành vi thực tế và các điều kiện được quy định trong nghị định.
Dù vậy, điều này không có nghĩa pháp luật đã quy định một ngoại lệ cho phép người ngồi ô tô tùy ý tháo dây an toàn mỗi khi dừng đèn đỏ. Bởi nghĩa vụ thắt dây an toàn khi tham gia giao thông vẫn được xác lập tại luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Vì vậy, để bảo đảm an toàn cũng như tránh những tình huống có thể dẫn đến vi phạm, người lái và hành khách nên duy trì dây an toàn trong suốt hành trình, kể cả khi dừng chờ đèn đỏ.
Trường hợp thực sự cần tháo dây để lấy đồ, thay đổi vị trí ngồi hoặc giải quyết công việc cá nhân, tài xế nên chủ động tìm nơi được phép dừng, đỗ xe, bảo đảm an toàn trước khi thực hiện, thay vì tranh thủ trong lúc chờ đèn tín hiệu giao thông.










Bình luận (0)