Tại các giao lộ có đèn tín hiệu, không khó bắt gặp những trường hợp xe ô tô vì giảm tốc muộn nên dừng lại khi đầu xe đã chồm qua vạch kẻ quy định. Có trường hợp xe chỉ vượt vạch vài chục centimet, nhưng cũng có xe tiến hẳn lên phần đường dành cho người đi bộ rồi mới dừng.
Đáng chú ý, do phương tiện vẫn đứng lại, không chạy băng qua ngã tư, nhiều tài xế thường cho rằng đây chỉ là lỗi không chấp hành vạch kẻ đường, mức xử phạt nhẹ hơn nhiều so với lỗi vượt đèn đỏ. Tuy nhiên, quy định hiện hành cho thấy, yếu tố cần xem xét không phải xe đã đi sâu vào giao lộ bao nhiêu mét, mà là thời điểm tín hiệu yêu cầu dừng và thời điểm phương tiện vượt qua vạch dừng.
Lấn qua vạch dừng khi chờ đèn đỏ có thể bị tính là vượt đèn đỏ?
Khoản 4, điều 11 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định, tín hiệu đèn màu đỏ có ý nghĩa cấm đi. Mục 6.3.3 QCVN 41:2024/BGTVT cũng nêu rõ, khi đèn đỏ phương tiện phải dừng lại trước vạch dừng. Nếu không có vạch, xe phải dừng trước đèn tín hiệu theo chiều đi; vị trí đặt đèn tín hiệu gần nhất được xem như vạch dừng.
Như vậy, vạch dừng tại giao lộ có đèn tín hiệu không đơn thuần là một vạch sơn độc lập trên mặt đường. Đây chính là mốc xác định vị trí phương tiện phải dừng lại để chấp hành tín hiệu đèn.
Nếu đèn tín hiệu đã yêu cầu dừng nhưng ô tô vẫn tiến qua vạch rồi mới đứng lại, tài xế có thể bị xử lý lỗi không chấp hành đèn tín hiệu
ẢNH: CẮT TỪ CLIP
Điều này cũng được Cục CSGT làm rõ trong một vụ việc mới xảy ra tại Bắc Ninh. Theo thông tin công bố ngày 30.10.2026, một tài xế xe đầu kéo khi thấy đèn chuyển đỏ đã không chủ động giảm tốc để dừng trước vạch mà tiếp tục cho xe tiến lên. Khi phương tiện dừng hẳn, phần đầu xe đã vượt qua vạch và vươn gần khu vực giao nhau. Tài xế sau đó bị lập biên bản về hành vi không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông. Do đó, cách hiểu "chưa chạy qua ngã tư thì chưa phải vượt đèn đỏ" là chưa đầy đủ.
Nếu ô tô chưa tới vạch dừng khi tín hiệu báo hiệu đã tới thời điểm buộc phải dừng, nhưng tài xế vẫn để xe tiếp tục lăn bánh, chèn lên hoặc vượt qua vạch rồi mới đứng lại, hành vi này có thể được xác định là không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông. Đây chính là lỗi thường được gọi là "vượt đèn đỏ".
Theo điểm b, khoản 9, điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông bị phạt tiền từ 18 - 20 triệu đồng. Ngoài ra, người vi phạm còn bị trừ 4 điểm Giấy phép lái xe.
Lưu ý, luật cũng quy định nếu xe đã ở trên hoặc đã qua vạch dừng khi tín hiệu chuyển sang màu vàng thì được tiếp tục đi. Vì vậy, khi xác định vi phạm phải xem diễn biến tín hiệu và chuyển động của phương tiện trước đó, thay vì chỉ căn cứ vào vị trí xe ở một thời điểm. Tương tự, những trường hợp phải di chuyển theo hiệu lệnh người điều khiển giao thông hoặc xử lý để nhường xe ưu tiên cũng phải được xem xét trong toàn bộ bối cảnh thực tế.
Lỡ dừng quá vạch, có nên lùi xe trở lại?
Khi nhận ra đầu xe đã vượt qua vạch dừng, phản xạ của không ít tài xế là lập tức cài số lùi để đưa phương tiện trở lại phía sau vạch. Tuy nhiên, cách xử lý này chưa chắc phù hợp và có thể phát sinh thêm nguy hiểm.
Trước hết cần xác định, việc lùi xe trở lại không làm thay đổi diễn biến trước đó nếu hành vi lái xe vượt vạch khi tín hiệu đèn đã yêu cầu dừng và đã được camera hoặc lực lượng chức năng ghi nhận. Trong vụ xe đầu kéo tại Bắc Ninh nói trên, việc phương tiện cuối cùng vẫn dừng lại không làm thay đổi bản chất vụ việc và tài xế vẫn bị xử lý về lỗi không chấp hành tín hiệu đèn.
Lỡ dừng quá vạch, tài xế không nên vội lùi xe, nhất là khi phương tiện đã vào phần đường dành cho người đi bộ hoặc khu vực giao nhau
ẢNH: AI
Mặt khác, điều 16, luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ quy định, khi lùi xe người điều khiển phải quan sát hai bên và phía sau, có tín hiệu lùi và chỉ được lùi khi bảo đảm an toàn. Luật đồng thời cấm lùi xe trên phần đường dành cho người đi bộ qua đường và tại nơi đường bộ giao nhau.
Điều này đặc biệt đáng chú ý bởi tại nhiều nút giao, vạch dừng được bố trí phía trước vạch dành cho người đi bộ. Nếu ô tô đã tiến sâu tới phần đường người đi bộ hoặc vào phạm vi giao nhau, tài xế không thể tùy tiện lùi trở lại. Ngay cả khi xe mới chỉ chồm nhẹ qua vạch dừng và chưa rơi vào vị trí pháp luật cấm lùi, người lái cũng không nên phản xạ lùi xe ngay. Phía sau có thể đã có ô tô, xe máy tiến sát; thao tác lùi bất ngờ dễ tạo thêm một tình huống va chạm.
Cách xử lý an toàn hơn là giữ phương tiện ổn định, không tiếp tục tiến sâu vào giao lộ, quan sát tình hình xung quanh và chấp hành hiệu lệnh nếu có CSGT hoặc người điều khiển giao thông hướng dẫn. Quan trọng hơn, tài xế nên chủ động giảm tốc sớm khi đến gần nút giao, đặc biệt với xe tải, xe đầu kéo hoặc phương tiện có khối lượng lớn. Cục CSGT cũng khuyến cáo các tài xế loại phương tiện này cần tính toán khoảng cách phanh từ sớm để tránh tình trạng xe đã gặp đèn đỏ nhưng không thể dừng trước vạch.
Bình luận (0)