Theo Kịch bản Biến đổi khí hậu mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nếu phát thải khí nhà kính ở mức cao, đến cuối thế kỷ 21, khoảng 18,44% diện tích Đồng bằng sông Cửu Long có thể nằm trong vùng nguy cơ ngập. Tỷ lệ này cao hơn 13 lần so với giữa thế kỷ, cho thấy những thách thức ngày càng lớn mà miền Tây phải đối mặt trước tác động của biến đổi khí hậu.
Miền Tây cuối thế kỷ: Cứ 5 phần đất, gần 1 phần nằm trong vùng nguy cơ ngập
Nguy cơ ngập ở miền Tây có thể tăng hơn 13 lần
Đáng chú ý, nguy cơ ngập không chỉ đến từ tình trạng nước biển dâng mà còn liên quan đến sụt lún đất do khai thác nước ngầm. Theo các chuyên gia, việc khai thác nước ngầm kéo dài khiến nền đất ngày càng hạ thấp, làm gia tăng nguy cơ ngập tại nhiều khu vực. Đây là vấn đề đáng quan tâm đối với một vùng đồng bằng thấp như Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo kịch bản phát thải cao, Cà Mau có hơn 32% diện tích nằm trong vùng nguy cơ ngập, còn An Giang là hơn 29%, tính theo địa giới hành chính mới từ ngày 1.7.2025. Đây cũng là khu vực có tỷ lệ diện tích nguy cơ ngập cao nhất cả nước. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng vùng nguy cơ ngập được xác định dựa trên tương quan giữa độ cao địa hình và mực nước biển dâng, chưa tính đầy đủ tác động của đê bao, triều cường, nước dâng do bão và sụt lún trong tương lai. Vì vậy, các con số này không đồng nghĩa toàn bộ diện tích được thống kê chắc chắn sẽ bị ngập.
TP.HCM cuối thế kỷ 21: Có thể nóng thêm gần 4 độ C, tăng 3 tháng nắng nóng mỗi năm
Nước biển dâng và sụt lún đất tạo thêm sức ép
Bên cạnh nguy cơ ngập, biến đổi khí hậu còn tác động trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là canh tác lúa.
Theo tài liệu, nếu không có biện pháp thích ứng, khi nhiệt độ toàn cầu tăng 2 độ C, năng suất lúa hè thu có thể giảm khoảng 4%, tương đương 200 kg/ha. Nếu mức tăng nhiệt lên 4 độ C, năng suất có thể giảm khoảng 10%, tương đương 500 kg/ha.

Thu hoạch lúa tại Cà Mau.
ẢNH: GIA BÁCH
Sản xuất lúa ở miền Tây đối mặt nhiều thách thức
Trước những thách thức này, các chuyên gia cho rằng miền Tây cần có giải pháp thích ứng phù hợp với điều kiện từng địa phương. Một trong những hướng đi được đề xuất là phát triển nông nghiệp thuận thiên, duy trì trồng lúa ở những khu vực phù hợp, chuyển đổi sinh kế tại vùng ven biển có nguy cơ ngập và kết hợp phát triển rừng với nuôi trồng thủy sản.
Bên cạnh đó, cần nghiên cứu giống lúa chịu mặn, nâng cấp đê biển, cải thiện cao trình nền và hệ thống tiêu thoát nước khi nhiệt độ toàn cầu tiếp tục tăng.
Miền Tây cần chuẩn bị gì trước nguy cơ ngập?
Kịch bản biến đổi khí hậu không phải dự báo chắc chắn về tương lai, mà là cơ sở để các địa phương chủ động chuẩn bị.
Với Đồng bằng sông Cửu Long, câu chuyện không chỉ nằm ở việc nước biển có thể dâng bao nhiêu, mà còn là cách bảo vệ đất đai, sản xuất nông nghiệp và sinh kế của người dân trước những thay đổi sắp tới.









Bình luận (0)