Lương Văn Lan và hành trình tự cứu lấy mình

Lương Văn Lan (sinh năm 2008) chuẩn bị bước vào lớp 12 chuyên Vật lý, Trường THPT Chuyên Phan Ngọc Hiển (An Xuyên, Cà Mau). Nhìn gương mặt hiền lành cùng nụ cười luôn thường trực của cậu học trò cấp ba, ít ai có thể hình dung rằng để có được ngày hôm nay, Lan đã phải trải qua một hành trình dài đầy chông gai, với biết bao nhọc nhằn, tủi thân và những giọt nước mắt khó có thể nói thành lời.

ẢNH: NVCC

Tuổi thơ như quả bóng… "chuyền"

Tuổi thơ của Lan dường như gắn liền với những lần được đưa đi, đón về giữa những mái nhà khác nhau. Khi em vừa hơn 1 tuổi, mẹ bỏ đi. Lan về sống với ông bà ngoại ở Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang (cũ). Sau đó, cha mẹ em ly hôn, mỗi người đều có cuộc sống riêng.

Năm 5 tuổi, Lan theo ông bà ngoại lên Bình Dương mưu sinh. Ban đầu, cha em không muốn nhận nuôi con, nhưng hơn một năm sau, ông lên đón Lan về.

Những tưởng trở về với cha sẽ có một mái ấm, nhưng cuộc sống của Lan vẫn đầy thiếu thốn và tổn thương. Cha ngày ngày đi làm, còn bà nội không dành cho em sự yêu thương. Lan thường xuyên bị anh trai bạo hành. “Em bị anh hai ăn hiếp, đánh em nhiều lắm, có lần còn chích điện”, Lan kể lại.

Năm 2016, khi chuẩn bị vào lớp 3, không thể tiếp tục chịu đựng cuộc sống luôn chìm trong sợ hãi, Lan quyết định bỏ trốn từ nhà cha ở Kiên Giang sang Cà Mau tìm mẹ. Sự thay đổi đột ngột ấy khiến việc học của em bị gián đoạn, Lan phải nghỉ mất một năm.

Trở về bên mẹ, Lan vẫn không có được một tuổi thơ bình yên. Trong căn nhà ấy còn có cha dượng và hai em nhỏ. Khi chưa kịp sắm cho con một bộ quần áo tử tế, mẹ Lan đã đưa bánh ú, bánh dừa và vé số cho em đi bán để phụ giúp gia đình.

Năm 2018, trong một lần được cô hướng đạo đưa đến khóa tu mùa hè tại Thiền viện Thường Chiếu, Lan cảm nhận được sự bình yên và ấm áp nơi cửa Phật. Em xin ở lại chùa và được các sư tạo điều kiện cho tiếp tục việc học.

Thế nhưng, khi đang học dang dở lớp 7, cha Lan một lần nữa tìm đến và đưa em trở về Kiên Giang. Nhận thấy hoàn cảnh gia đình cùng môi trường sống khi ấy không phù hợp để Lan tiếp tục phát triển, những người thân, họ hàng gần gũi đã khuyên em nên rời đi.

Lan lại một lần nữa từ Kiên Giang trở về Cà Mau. Nhưng những biến động vẫn chưa dừng lại. Gia đình mới của mẹ tiếp tục xảy ra nhiều mâu thuẫn, rồi mẹ Lan lại bỏ đi. “Em ở lại với dượng thêm vài tuần, sau đó tự ra ngoài thuê trọ sống cho đến hiện tại”, Lan kể.

ẢNH: NVCC

Hành trình tự cứu lấy mình

Lan đã đi qua nhiều vùng đất, sống ở nhiều mái nhà khác nhau nhưng chưa nơi nào thật sự là nhà. Từ Kiên Giang, Bình Dương, Cà Mau đến Đồng Nai rồi lại trở về Cà Mau, cuộc đời em là những lần chuyển đi khi chưa kịp quen với một nơi ở mới.

Năm 14 tuổi, thiếu đi điểm tựa gia đình, Lan phải tự thuê trọ, tự kiếm tiền trang trải việc học và cuộc sống. Với em, học tập là động lực duy nhất để bước tiếp qua tuổi thơ nhiều thiệt thòi, tổn thương.

Không có những cái Tết sum vầy, sinh nhật hay những niềm vui giản dị như bạn bè đồng trang lứa, Lan chỉ quen với những ngày tháng bươn chải mưu sinh. Em từng làm đủ nghề từ bán trái cây, trứng cút luộc, phụ quán nhậu đến bán vé số.

“May mắn lúc bán vé số em bán được rất nhiều nên có thể tự lo việc ăn ở và học hành”, Lan chia sẻ.

Dù cuộc đời nhiều chông gai, Lan vẫn nỗ lực học tập, đạt nhiều học bổng, giải thưởng học sinh giỏi cấp thành phố Cà Mau và thi đậu vào ngôi trường mơ ước - Trường THPT Chuyên Phan Ngọc Hiển. Với Lan, đó không chỉ là nơi học tập mà còn là điểm tựa giúp em nuôi dưỡng hy vọng. Có thời điểm quá cô đơn, tủi thân, Lan từng nghĩ đến những lựa chọn dại dột nhưng may mắn đã vượt qua.

Năm học vừa qua, Lan tiếp tục đạt danh hiệu học sinh giỏi, nhận học bổng và giành huy chương vàng môn bơi cấp tỉnh trong hội thi thể thao khối THPT. Năm 2025, em còn nhận học bổng Nguyễn Thái Bình từ Báo Thanh Niên.

Lan tâm sự: “Em hay cười nhưng trong tâm rất buồn và tủi thân. Nhìn lại, em không nghĩ mình đã đi được đến ngày hôm nay. Em cũng tự hào về bản thân, nhưng trong suốt hành trình đó lại không có một người thân máu mủ ruột thịt nào bên cạnh”.

Nhờ sự yêu thương, động viên của thầy cô, bạn bè và những người xung quanh, Lan học cách gói ghém nỗi buồn để bước tiếp. “Không phải em mạnh mẽ sẵn, mà vì cuộc đời quá khắc nghiệt buộc mình phải tự cứu lấy mình”, Lan nói.

ẢNH: NVCC

Có một Lương Văn Lan…

Không thể lựa chọn nơi mình sinh ra, Lan chọn cách sống và con người mà em muốn trở thành.

“Không có nhà để về, không có người thân làm chỗ dựa thì em vẫn còn chính mình. Em sẽ là mái nhà của chính em, dùng cuộc đời này để chữa lành những tổn thương tuổi thơ”, Lan nói.

Lan cho rằng mình may mắn vì luôn giữ ý thức, không sa ngã nên đi đến đâu cũng nhận được sự yêu thương. Những năm cấp 2, em được cho ở trọ miễn phí; lên cấp 3, chủ trọ mới cũng thương yêu, thường gọi em sang ăn cơm.

Những lúc mệt mỏi, Lan tìm đến chùa để lễ Phật, làm công quả. Quãng thời gian tu tập tại chùa Thường Chiếu giúp em học cách sống hướng thiện, biết buông bỏ và tha thứ. “Em cảm nhận như có ai đó dẫn đường, để một đứa trẻ từng lạc lõng đã đi đúng hướng”, Lan chia sẻ.

Chọn sống tự lập, Lan xem đó là cách sống tử tế để không làm phiền ai. Dù từng chịu nhiều tổn thương, em vẫn mong người thân có cuộc sống bình an, hạnh phúc.

Cuối năm 2024, câu chuyện của Lan được chia sẻ trong chương trình Viết tiếp ước mơ của Đài Cà Mau. Đầu năm 2025, em trở thành nhân vật của Hành trình ước mơ. Ban đầu Lan từ chối vì nghĩ mình vẫn tự lo được, chỉ nhận lời khi hiểu rằng câu chuyện của mình có thể truyền cảm hứng cho nhiều bạn trẻ.

Câu chuyện về nghị lực của Lan sau đó lan tỏa rộng rãi. Nhiều người ngỏ ý hỗ trợ nhưng Lan từ chối, bởi em cho rằng cuộc sống hiện tại đã ổn và bản thân vẫn có thể tự chăm lo cho mình.

Trên góc học tập nhỏ của Lan luôn có một quyển sách Trái tim yêu, bàn tay ấm – tập hợp những bài viết từ cuộc thi Sống đẹp lần III của Báo Thanh Niên. Lan cho biết những câu chuyện trong sách đã truyền cho em nhiều động lực sống.

Với mong muốn lan tỏa sự tử tế, Lan luôn giúp đỡ người khác trong khả năng của mình, từ dạy kèm bạn học yếu miễn phí đến dành 5 triệu đồng hỗ trợ em Nguyễn Văn Tịnh (12 tuổi) – cậu bé bán vé số để nuôi các em nhỏ trong gia đình. Với Lan, đó là cách tri ân những người từng dang tay giúp đỡ mình.

Lan chia sẻ câu chuyện không để nhận thương cảm, mà mong tiếp thêm nghị lực cho những người đang gặp khó khăn. Em tin rằng dù nghịch cảnh đến đâu, con người vẫn có thể đứng dậy, tìm thấy hy vọng và xây dựng một mái ấm mới bằng tình thương, sự sẻ chia.

Bị cuộc đời thử thách, Lương Văn Lan vẫn chọn bước về phía ánh sáng, chọn tha thứ và cho đi. Bởi một trái tim từng tổn thương vẫn có thể trở nên tử tế, sâu sắc và giàu lòng trắc ẩn.