Biển hạn chế chiều cao: Tính đến nóc ô tô hay cả thùng đồ, giá nóc?

Khi lái ô tô qua hầm chui, dưới cầu vượt hoặc những đoạn đường bị giới hạn tĩnh không, tài xế có thể bắt gặp biển tròn viền đỏ, bên trong ghi các trị số như 2 m, 2,5 m hay 4,2 m. Đây là biển P.117 - "hạn chế chiều cao".

Với ô tô nguyên bản, người lái có thể tham khảo thông số chiều cao do nhà sản xuất công bố để xác định có được phép lưu thông hay không. Tuy nhiên, nhiều mẫu xe SUV, xe bán tải hay ô tô phục vụ những chuyến đi dài ngày thường được lắp thêm thanh giá nóc, thùng hành lý, lều nóc hoặc giá chở xe đạp. Khi đó, tổng chiều cao thực tế của xe có thể tăng thêm đáng kể so với thông số ban đầu. Vậy khi gặp biển P.117, chiều cao được tính tới nóc thân xe hay phải cộng cả những phụ kiện, đồ vật phía trên?

Quy định tính chiều cao xe ô tô thế nào?

Theo mục B.17, phụ lục B QCVN 41:2024/BGTVT - quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ, biển P.117 (biển hạn chế chiều cao) có hiệu lực cấm phương tiện có chiều cao vượt quá trị số ghi trên biển đi qua, kể cả xe thuộc nhóm xe ưu tiên. Đáng chú ý, quy chuẩn xác định chiều cao được tính từ mặt đường, mặt cầu đến điểm cao nhất của xe hoặc hàng.

Như vậy, căn cứ để xác định ô tô có thuộc diện bị cấm hay không không chỉ là chiều cao của thân xe khi xuất xưởng (thông số kỹ thuật), mà phải xét chiều cao thực tế của toàn bộ xe và hàng hóa tại thời điểm lưu thông.

ẢNH: AI

Nếu ô tô không gắn thêm phụ kiện hay chở đồ phía trên, điểm cao nhất thường nằm trên thân xe. Nhưng nếu thanh giá nóc nhô cao hơn thì phải tính đến đỉnh giá nóc; có thùng hành lý thì tính tới đỉnh thùng. Tương tự, nếu chở xe đạp, vali, lều hoặc hàng hóa trên nóc, điểm cao nhất của những vật này mới là mốc để so với trị số ghi trên biển.

Chẳng hạn, một chiếc SUV có chiều cao nguyên bản khoảng 1,75 mét nhưng sau khi lắp thanh ngang và thùng nóc, tổng chiều cao thực tế tăng lên 2,15 mét. Khi gặp biển P.117 ghi 2 m, phương tiện này không được phép đi qua, dù chiều cao thân xe vẫn thấp hơn đáng kể mức giới hạn.

Một chi tiết khác tài xế cần lưu ý là trị số ghi trên biển P.117 không phải chiều cao tĩnh không thực tế của hầm, cầu hay chướng ngại vật phía trên. Theo đó, QCVN 41:2024/BGTVT quy định, trị số ghi trên biển được xác định bằng khoảng cách từ điểm cao nhất của mặt đường đến điểm thấp nhất của chướng ngại vật phía trên, sau đó trừ 0,5 mét. Con số này được phép làm tròn tới 0,1 mét theo hướng tăng.

Ví dụ nếu chiều cao tĩnh không thực tế là 4,65 mét, sau khi trừ 0,5 mét còn 4,15 mét và trị số ghi trên P.117 được làm tròn thành 4,2 mét. Vì vậy, người lái không nên nhìn khoảng trống thực tế phía trên rồi tự ước lượng rằng xe "vẫn lọt". Khi đã bố trí P.117, trị số ghi trên biển mới là giới hạn phương tiện phải chấp hành.

Xe quá chiều cao quy định trên biển vẫn đi qua bị phạt ra sao?

Biển P.117 thuộc hệ thống biển báo cấm. Theo quy chuẩn, phương tiện có chiều cao vượt quá trị số ghi trên biển không được đi qua. Tài xế cũng cần phân biệt biển P.117 với biển W.239b (chiều cao tĩnh không thực tế). Cụ thể, biển W.239b có chức năng cảnh báo khoảng cách thực tế từ điểm cao nhất của mặt đường đến điểm thấp nhất của chướng ngại vật phía trên; còn P.117 xác định giới hạn chiều cao phương tiện được phép lưu thông.

QCVN 41:2024/BGTVT quy định tại những vị trí có chiều cao tĩnh không dưới 4,75 mét phải đặt biển P.117 và W.239b. Trường hợp tĩnh không từ 4,75 - 5,5 mét và một số vị trí hạn chế tĩnh không trên đường dân sinh như cống, hầm chui dân sinh, có thể chỉ cần bố trí biển W.239b để cảnh báo chiều cao thực tế.

ẢNH: VŨ PHƯỢNG

Nếu chiều cao thực tế của ô tô vượt giới hạn ghi trên biển P.117 nhưng tài xế vẫn điều khiển xe đi vào, người lái có thể bị xử lý về hành vi đi vào đường có biển báo hiệu có nội dung cấm đối với phương tiện đang điều khiển.

Theo điểm I, khoản 5, điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi đi vào khu vực cấm, đường có biển báo hiệu có nội dung cấm đi vào đối với loại phương tiện đang điều khiển thuộc nhóm bị phạt từ 4 - 6 triệu đồng. Đồng thời, trừ 2 điểm Giấy phép lái xe.

Ngoài nguy cơ bị xử phạt, cố đưa một ô tô có chiều cao sát hoặc vượt giới hạn qua hầm chui, gầm cầu còn tiềm ẩn nguy cơ va chạm với công trình, làm hư hỏng thùng nóc, hàng hóa hoặc chính phương tiện.

Do đó, với ô tô đã lắp thêm phụ kiện hoặc chở đồ phía trên, tài xế nên biết chính xác tổng chiều cao thực tế của xe. Khi gặp P.117, cần so sánh trị số trên biển với khoảng cách từ mặt đường đến điểm cao nhất của xe hoặc hàng hóa, thay vì chỉ căn cứ chiều cao thân xe do nhà sản xuất công bố.